
Home » Παθήσεις Δέρματος » Πανάδες (Μέλασμα): Αιτίες & θεραπεία
Οι πανάδες, ή αλλιώς το μέλασμα σύμφωνα με την ιατρική ορολογία, είναι μια συχνή, επίκτητη διαταραχή της μελάγχρωσης του δέρματος που επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Χαρακτηρίζεται από ασυμπτωματικές κηλίδες ή πλάκες ακανόνιστου σχήματος χρώματος καφέ ή γκριζωπού.
Ο μηχανισμός δημιουργίας των πανάδων δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Οι κύριοι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εκδήλωσή τους είναι οι εξής:
Στα σημεία που εντοπίζονται οι πανάδες παρατηρείται περίσσεια μελανίνης ενώ στο δέρμα πέριξ της βλάβης μπορεί να παρατηρούνται συχνά σημεία φωτογήρανσης. Εντοπίζονται σε φωτοεκτειθεμένες περιοχές του σώματος με συνηθέστερη το πρόσωπο.
Στο πρόσωπο που είναι η συχνότερη θέση εμφάνισης των πανάδων υπάρχουν 3 κλινικές μορφές:
Άλλες εντοπίσεις των πανάδων πέραν του προσώπου περιλαμβάνουν τη ραχιαία επιφάνεια των χεριών, το στήθος και τον λαιμό ή οποιαδήποτε άλλη περιοχή του σώματος με παρατεταμένη και μακροχρόνια έκθεση στην UV ακτινοβολία.
Ο βασικός τρόπος διάγνωσης των πανάδων είναι η απλή επισκόπηση κατά την κλινική εξέταση. Σε περίπτωση αμφιβολίας υπάρχει και η επιλογή της εξέτασης με τη λάμπα του Wood, που είναι χρήσιμη κυρίως για τις πιο επιφανειακές βλάβες. Για πανάδες που είναι δυσκολότερο να διαχωριστούν από φακίδες ή σπίλους, μπορεί η διάγνωση να γίνει δερματοσκοπικά.
Το πιο δύσκολο και απαιτητικό κομμάτι είναι η θεραπεία των πανάδων. Είναι πολλές οι παράμετροι από τις οποίες θα εξαρτηθεί το αν η αντιμετώπισή τους θα έχει αποτέλεσμα και σε περίπτωση αφαίρεσής τους αν θα επανεμφανιστούν. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν ορισμένες επιλογές που μπορεί να είναι αποτελεσματικές.
Στην τοπική αγωγή ανήκουν οι λευκαντικοί παράγοντες με κύριο μηχανισμό δράσης τους την αναστολή σύνθεσης της μελανίνης. Οι πιο αποτελεσματικές και διαδεδομένες θεραπείες είναι:
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι παραπάνω θεραπείες απαγορεύονται στην περίοδο της κύησης και της γαλουχίας.
Peelings και θεραπείες laser αποτελούν τις διαθέσιμες επιλογές των επεμβατικών μεθόδων για την απομάκρυνση των πανάδων.
Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο κόστος για την αντιμετώπιση των πανάδων. Είναι μια εξατομικευμένη διαδικασία που εξαρτάται από πολλές παραμέτρους. Το θετικό είναι ότι από τη στιγμή που υπάρχουν και τοπικές και πιο επεμβατικές θεραπείες με laser, δίνεται η δυνατότητα στον ασθενή να επιλέξει τη μέθοδο που είναι οικονομικά πιο προσιτή.
Ο αριθμός συνεδριών επίσης είναι δύσκολο να προβλεφθεί εξ αρχής. Κατά μέσο όρο, οι τοπικές αγωγές εφαρμόζονται για περίπου 4-6 μήνες με τα πρώτα αποτελέσματα να γίνονται ορατά μετά από τουλάχιστον 1 μήνα θεραπείας. Στα peelings, στο microneedling και στα lasers συστήνεται να γίνονται τουλάχιστον 3-4 συνεδρίες ανά 20-30 ημέρες.
Οι πανάδες είναι ένα χρόνιο αισθητικό πρόβλημα που χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Κάθε δέρμα μπορεί να ανταποκρίνεται διαφορετικά κάνοντας πιο εύκολο ή πιο απαιτητικό το έργο του δερματολόγου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και μετά την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος συστήνονται 1-2 θεραπείες το χρόνο για αποφυγή υποτροπής.
Είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί οριστική θεραπεία των πανάδων. Στόχος μας είναι ο έλεγχός τους και η διατήρηση του αποτελέσματος για όσο το δυνατόν περισσότερο γίνεται.
Η επιτυχία της θεραπείας των πανάδων εξαρτάται κατά το ήμισυ από την καθημερινή ρουτίνα του ασθενούς.
Το πιο ισχυρό μέτρο πρόληψης είναι η σωστή αντηλιακή προστασία. Πλέον υπάρχουν διαθέσιμα αντηλιακά με υψηλό δείκτη προστασίας που ταυτόχρονα προλαμβάνουν την εμφάνιση δυσχρωμιών. Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται ακόμη και τις ημέρες με συννεφιά και να ανανεώνεται μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση.
Η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες έντονης ηλιακής ακτινοβολίας παραμένει ένα σημαντικό μέτρο πρόληψης. Συστήνεται η χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου για την μέγιστη δυνατή προστασία από τις ακτίνες του ήλιου.
Η σωστή καθημερινή φροντίδα περιλαμβάνει ήπιες ενυδατικές κρέμες και αποφυγή προϊόντων που περιέχουν αλκοόλη ή άλλες ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν φωτοτοξικές αντιδράσεις.
Τέλος, η εφαρμογή scrub σε άτομα με μελάγχρωση πρέπει να αποφεύγεται γιατί ο τοπικός τραυματισμός που προκαλείται μέσω της τριβής του δέρματος διεγείρει τα μελανοκύτταρα αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης.
Η διαχείριση των πανάδων απαιτεί εξειδικευμένη γνώση και εξατομικευμένη προσέγγιση. Κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας για να σχεδιάσουμε μαζί το καταλληλότερο πλάνο θεραπείας συνδυάζοντας τις πιο ασφαλείς και σύγχρονες μεθόδους.