Πανάδες

Πανάδες (Μέλασμα): Αιτίες, πρόληψη & θεραπεία

Τι είναι οι πανάδες (μέλασμα)

Οι πανάδες, ή αλλιώς το μέλασμα σύμφωνα με την ιατρική ορολογία, είναι μια συχνή, επίκτητη διαταραχή της μελάγχρωσης του δέρματος που επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Χαρακτηρίζεται από ασυμπτωματικές κηλίδες ή πλάκες ακανόνιστου σχήματος χρώματος καφέ ή γκριζωπού. 

Αιτίες & παράγοντες κινδύνου

Ο μηχανισμός δημιουργίας των πανάδων δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Οι κύριοι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εκδήλωσή τους είναι οι εξής:

  • Έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία 
  • Γενετική προδιάθεση που σχετίζεται με το οικογενειακό ιστορικό και τον πιο σκουρόχρωμο φωτότυπο
  • Ορμονικές μεταβολές όπως λόγω εγκυμοσύνης, λήψης αντισυλληπτικών χαπιών ή θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης
  • Λήψη ορισμένων φαρμάκων που αυξάνουν την παραγωγή μελανίνης, όπως τα αντιεπιληπτικά. 
  • Καλλυντικά με προϊόντα που είναι δυνατόν να προκαλέσουν φωτοτοξικές αντιδράσεις

Πού εμφανίζονται οι πανάδες;

Στα σημεία που εντοπίζονται οι πανάδες παρατηρείται περίσσεια μελανίνης ενώ στο δέρμα πέριξ της βλάβης μπορεί να παρατηρούνται συχνά σημεία φωτογήρανσης. Εντοπίζονται σε φωτοεκτειθεμένες περιοχές του σώματος με συνηθέστερη το πρόσωπο.

Πανάδες στο πρόσωπο

Στο πρόσωπο που είναι η συχνότερη θέση εμφάνισης των πανάδων υπάρχουν 3 κλινικές μορφές:

  1. Κεντροπροσωπικός: ο συνηθέστερος από τους 3 που περιλαμβάνει το μέτωπο, τη μύτη, το άνω χείλος, τις παρειές και το πηγούνι
  2. Παρειακός: με εντόπιση σε παρειές και μύτη
  3. Γναθικός: κατά μήκος της κάτω γνάθου

Πανάδες στα χέρια & στο σώμα

Άλλες εντοπίσεις των πανάδων πέραν του προσώπου περιλαμβάνουν τη ραχιαία επιφάνεια των χεριών, το στήθος και τον λαιμό ή οποιαδήποτε άλλη περιοχή του σώματος με παρατεταμένη και μακροχρόνια έκθεση στην UV ακτινοβολία. 

Διάγνωση από Δερματολόγο

Ο βασικός τρόπος διάγνωσης των πανάδων είναι η απλή επισκόπηση κατά την κλινική εξέταση. Σε περίπτωση αμφιβολίας υπάρχει και η επιλογή της εξέτασης με τη λάμπα του Wood, που είναι χρήσιμη κυρίως για τις πιο επιφανειακές βλάβες. Για πανάδες που είναι δυσκολότερο να διαχωριστούν από φακίδες ή σπίλους, μπορεί η διάγνωση να γίνει δερματοσκοπικά

Θεραπεία & αντιμετώπιση

Το πιο δύσκολο και απαιτητικό κομμάτι είναι η θεραπεία των πανάδων. Είναι πολλές οι παράμετροι από τις οποίες θα εξαρτηθεί το αν η αντιμετώπισή τους θα έχει αποτέλεσμα και σε περίπτωση αφαίρεσής τους αν θα επανεμφανιστούν. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν ορισμένες επιλογές που μπορεί να είναι αποτελεσματικές.

Τοπική αγωγή & δραστικά συστατικά

Στην τοπική αγωγή ανήκουν οι λευκαντικοί παράγοντες με κύριο μηχανισμό δράσης τους την αναστολή σύνθεσης της μελανίνης. Οι πιο αποτελεσματικές και διαδεδομένες θεραπείες είναι:

  • Υδροκινόνη: θεραπεία εκλογής ως μονοθεραπεία, συμβάλλοντας στην καταστροφή των μελανοκυττάρων. Η δράση της περιορίζεται στα πιο επιδερμικά μελανοκύτταρα με συνέπεια να μην είναι το ίδιο αποτελεσματική σε μέλασμα που επεκτείνεται και στις βαθύτερες στιβάδες του δέρματος. 
  • Ρετινοειδή: όπως η τρετινοΐνη, με συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες το έντονο ερύθημα και την απολέπιση. 
  • Συνδυαστική κρέμα: ίσως η πιο αποτελεσματική τοπική αγωγή, που αποτελείται από υδροκινόνη, τρετινοΐνη και ένα κορτικοστεροειδές, την φλουοκινολόνη. 

 

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι παραπάνω θεραπείες απαγορεύονται στην περίοδο της κύησης και της γαλουχίας.  

Επεμβατικές θεραπείες

Peelings και θεραπείες laser αποτελούν τις διαθέσιμες επιλογές των επεμβατικών μεθόδων για την απομάκρυνση των πανάδων. 

  • Χημικά peelings: υπάρχουν οξέα διαφορετικής ισχύος που χρησιμοποιούνται στα χημικά peelings και επιλέγονται με ορισμένα κριτήρια όπως το βάθος και η θέση της βλάβης ή ο φωτότυπος του ασθενούς. Βελτιώνουν την υφή και την όψη του δέρματος και συνήθως γίνονται συμπληρωματικά με άλλες θεραπείες. Συχνότερα χρησιμοποιούνται οξέα όπως το γλυκολικό, το σαλικυλικό και το τριχλωροξικό οξύ.    
  • Microneedling: η μεσοθεραπεία με Dermapen είναι μια ακόμη επιλογή για την θεραπεία των πανάδων και των δυσχρωμιών. Οι μικροτραυματισμοί που προκαλούνται ενεργοποιούν την εκ νέου παραγωγή κολλαγόνου, υαλουρονικού οξέος και ελαστίνης. Ταυτόχρονα, το ειδικό υλικό που χρησιμοποιείται για τις μελαγχρώσεις, εισχωρεί στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την αποτελεσματικότητά του.     
  • Fractional Laser: Το CO2 fractional laser ή το fractional με μήκος κύματος 1550 nm του μηχανήματος Nordlys αποτελούν δύο σημαντικές επιλογές για την θεραπεία των πανάδων. Μέσω της διάσπασης των κοκκίων της μελανίνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για πιο απαιτητικές περιπτώσεις μελάσματος, στις οποίες η τοπική αγωγή δεν έχει αποτελεσματικότητα.     
  • IPL – Nordlys Laser: Η κεφαλή IPL του μηχανήματος Nordlys, μέσω της τεχνολογίας SWT που χρησιμοποιεί, δρα στοχευμένα στο σημείο ενδιαφέροντος αφήνοντας ανέπαφους τους γύρω ιστούς. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πιο επιφανειακές μελαγχρώσεις με τον ελάχιστο δυνατό χρόνο αποθεραπείας. 

Κόστος & διάρκεια θεραπείας

Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο κόστος για την αντιμετώπιση των πανάδων. Είναι μια εξατομικευμένη διαδικασία που εξαρτάται από πολλές παραμέτρους. Το θετικό είναι ότι από τη στιγμή που υπάρχουν και τοπικές και πιο επεμβατικές θεραπείες με laser, δίνεται η δυνατότητα στον ασθενή να επιλέξει τη μέθοδο που είναι οικονομικά πιο προσιτή

Ο αριθμός συνεδριών επίσης είναι δύσκολο να προβλεφθεί εξ αρχής. Κατά μέσο όρο, οι τοπικές αγωγές εφαρμόζονται για περίπου 4-6 μήνες με τα πρώτα αποτελέσματα να γίνονται ορατά μετά από τουλάχιστον 1 μήνα θεραπείας. Στα peelings, στο microneedling και στα lasers συστήνεται να γίνονται τουλάχιστον 3-4 συνεδρίες ανά 20-30 ημέρες.

Πώς φεύγουν οι πανάδες: Τι να περιμένετε

Οι πανάδες είναι ένα χρόνιο αισθητικό πρόβλημα που χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Κάθε δέρμα μπορεί να ανταποκρίνεται διαφορετικά κάνοντας πιο εύκολο ή πιο απαιτητικό το έργο του δερματολόγου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και μετά την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος συστήνονται 1-2 θεραπείες το χρόνο για αποφυγή υποτροπής.

Είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί οριστική θεραπεία των πανάδων. Στόχος μας είναι ο έλεγχός τους και η διατήρηση του αποτελέσματος για όσο το δυνατόν περισσότερο γίνεται.

Πρόληψη & φυσική αντιμετώπιση

Η επιτυχία της θεραπείας των πανάδων εξαρτάται κατά το ήμισυ από την καθημερινή ρουτίνα του ασθενούς. 

Το πιο ισχυρό μέτρο πρόληψης είναι η σωστή αντηλιακή προστασία. Πλέον υπάρχουν διαθέσιμα αντηλιακά με υψηλό δείκτη προστασίας που ταυτόχρονα προλαμβάνουν την εμφάνιση δυσχρωμιών. Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται ακόμη και τις ημέρες με συννεφιά και να ανανεώνεται μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση. 

Η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες έντονης ηλιακής ακτινοβολίας παραμένει ένα σημαντικό μέτρο πρόληψης. Συστήνεται η χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου για την μέγιστη δυνατή προστασία από τις ακτίνες του ήλιου. 

Η σωστή καθημερινή φροντίδα περιλαμβάνει ήπιες ενυδατικές κρέμες και αποφυγή προϊόντων που περιέχουν αλκοόλη ή άλλες ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν φωτοτοξικές αντιδράσεις

Τέλος, η εφαρμογή scrub σε άτομα με μελάγχρωση πρέπει να αποφεύγεται γιατί ο τοπικός τραυματισμός που προκαλείται μέσω της τριβής του δέρματος διεγείρει τα μελανοκύτταρα αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης.

Επικοινωνήστε μαζί μας για τη διάγνωση και τη θεραπεία των πανάδων

Η διαχείριση των πανάδων απαιτεί εξειδικευμένη γνώση και εξατομικευμένη προσέγγιση. Κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας για να σχεδιάσουμε μαζί το καταλληλότερο πλάνο θεραπείας συνδυάζοντας τις πιο ασφαλείς και σύγχρονες μεθόδους.