Menu
Τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται όλο και συχνότερα ο όρος νευροδερματίτιδα. Πρόκειται για μια δερματοπάθεια που συνοδεύεται από έντονο κνησμό σε δέρμα που είναι υγιές και δεν παρουσιάζει καμία δερματική βλάβη. Χαρακτηρίζεται από έναν φαύλο κύκλο κνησμού–ξεσμού που μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη αλλαγή της εμφάνισης του δέρματος και να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Εμφανίζεται συνηθέστερα σε ηλικίες 30-50 ετών, χωρίς να είναι μεταδοτική ή απειλητική για τη ζωή. Συχνά αποτελεί ένδειξη αυξημένων επιπέδων άγχους στην καθημερινότητα του ασθενούς.
Το στρες στους ασθενείς με νευροδερματίτιδα δεν είναι απλά ένας επιβαρυντικός παράγοντας αλλά η αιτία εμφάνισής της.
Η αιτιολογία της νευροδερματίτιδας είναι σίγουρα πολυπαραγοντική με τον κνησμό να “τροφοδοτεί” την έναρξη του φαύλου κύκλου κνησμού-ξεσμού που αναφέρθηκε προηγουμένως. Αρκετές φορές ο ασθενής αναφέρει ότι το ξύσιμο γίνεται ασυναίσθητα, είτε σε στιγμές χαλάρωσης, όπως για παράδειγμα λίγο πριν τον βραδινό ύπνο, είτε σε περιόδους έντονου στρες και υπερέντασης.
Το άγχος και η συναισθηματική φόρτιση διεγείρουν τις νευρικές απολήξεις σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος προκαλώντας την αίσθηση κνησμού. Το ξύσιμο που είναι το αποτέλεσμα του αισθήματος αυτού προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση και ευχαρίστηση η οποία συνοδεύεται πολλές φορές με τραυματισμό της επιδερμίδας. Ο δερματικός φραγμός διαταράσσεται, το δέρμα αποκτά διαφορετική υφή και όψη τοπικά, κάτι που οδηγεί τελικά σε περισσότερο κνησμό.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η νευροδερματίτιδα είναι η κλινική εκδήλωση της αδυναμίας του οργανισμού να διακόψει τον φαύλο κύκλο κνησμού-ξεσμού. Δεν αποτελεί αλλεργική αντίδραση και μπορεί να συνδέεται με άλλες παθήσεις όπως: ατοπική δερματίτιδα, δερματίτιδα εξ επαφής, ψωρίαση ή αγχώδεις διαταραχές, που έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό τους την διαταραχή του δερματικού φραγμού ή τα υψηλά επίπεδα στρες.
Το κυρίαρχο σύμπτωμα της νευροδερματίτιδας είναι ο κνησμός, ο οποίος μπορεί να επιδεινωθεί τις νυχτερινές ώρες και σχετίζεται σημαντικά με το στρες. Με το ξύσιμο μπορεί να δημιουργηθούν πλάκες με ή χωρίς απολέπιση, συνήθως με σαφές σχήμα και όρια. Επάνω στη βλάβη ή γύρω από αυτή μπορούν να παρατηρηθούν εφελκίδες ή εκδορές από τα νύχια κατά το ξύσιμο.
Σε σοβαρές περιπτώσεις νευροδερματίτιδας στο τριχωτό κεφαλής μπορεί να υπάρξει αλωπεκία στο σημείο κνησμού. Στη γεννητική περιοχή μπορεί να υπάρχει συνοδό οίδημα και αίσθημα καύσου ενώ στην πλάτη ο κνησμός να συνοδεύεται από μια αίσθηση μουδιάσματος.
Χαρακτηριστικό της νευροδερματίτιδας είναι ο κνησμός, ιδίως τη νύχτα. Ο ασθενής αρκετές φορές περιγράφει ότι το αίσθημα κνησμού ξεκινά τις ώρες που είναι ήρεμος, όπως για παράδειγμα λίγο πριν κοιμηθεί, ενώ κατά τη διάρκεια του ύπνου, το ξύσιμο μπορεί να γίνεται ασυναίσθητα προκαλώντας ακόμη και αιμορραγία στο σημείο ξεσμού.
Το συνεχές ξύσιμο της επιδερμίδας προκαλεί σταδιακά μεταβολές στο χρώμα και στην υφή του δέρματος. Πάχυνση έχουμε όταν το δέρμα γίνεται τοπικά πιο σκληρό και άγριο στην υφή. Επιπλέον, παρατηρείται υπερμελάγχρωση της περιοχής, με τη βλάβη να αποκτά πιο σκούρο χρώμα από τα γύρω σημεία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να συμβεί υπομελάγχρωση, δηλαδή η περιοχή της βλάβης να είναι πιο λευκωπή συγκριτικά με την γύρω περιοχή.
Η νευροδερματίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος. Μερικά σημεία εμφάνισής της είναι τα εξής:
Η νευροδερματίτιδα αποτελεί μια ιδιαίτερη δερματική πάθηση που πέραν της φαρμακευτικής αγωγής που βοηθά σημαντικά, χρειάζεται και μια επιπλέον διαχείριση από τον ίδιο τον ασθενή για την πλήρη υποχώρησή της.
Η φαρμακευτική αγωγή της νευροδερματίτιδας περιλαμβάνει την τοπική εφαρμογή κορτικοστεροειδών, συνήθως δύο φορές την ημέρα, και προϊόντα ενυδάτωση της περιοχής με στόχο την αποκατάσταση της ακεραιότητας του δέρματος.
Στην από του στόματος αγωγή δίνονται αντιισταμινικά για την μείωση του αισθήματος κνησμού, ιδίως για την βελτίωση του ύπνου που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Λόγω του έντονου ξυσίματος της περιοχής μπορεί οι βλάβες να επιμολυνθούν, συνήθως από Σταφυλόκοκκο, οπότε σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται από του στόματος αντιβιοτική αγωγή.
Η νευροδερματίτιδα μπορεί να οφείλεται σε κάποιο στρεσογόνο παράγοντα ή σε διαταραχή του δερματικού φραγμού.
Στην πρώτη περίπτωση, ο κνησμός έχει ψυχολογικό υπόβαθρο και το σημαντικότερο είναι ο ασθενής να περιορίσει τον εαυτό του από το να ξύνεται είτε συνειδητά είτε ασυναίσθητα.
Στην δεύτερη περίπτωση, η νευροδερματίτιδα μπορεί να προκύπτει ως απόρροια δερματικής πάθησης που διαταράσσει την επιδερμίδα, όπως για παράδειγμα η ψωρίαση ή μια δερματίτιδα εξ επαφής, και επομένως πρέπει να γίνει η κατάλληλη αντιμετώπισή της.
Το συνεχές ξύσιμο καταστρέφει τον προστατευτικό φραγμό της επιδερμίδας. Είναι απαραίτητο να αποφεύγεται οτιδήποτε ερεθιστικό για το δέρμα και να χρησιμοποιούνται ενυδατικές κρέμες με υψηλό ποσοστό ουρίας.
Σε φάσεις έξαρσης, βοηθά η κάλυψη των σημείων π.χ. με έναν επίδεσμο ώστε να υπάρχει ένα επιπλέον εμπόδιο για το άμεσο ξύσιμο της περιοχής.
Τέλος, είναι χρήσιμο τα νύχια να είναι κοντά κομμένα και λεία, ώστε ακόμη και σε περίπτωση ξυσίματος να μην προκληθεί μεγάλη εκδορά και τραυματισμός της περιοχής που μπορεί να οδηγήσει σε δευτερογενή λοίμωξη.
Είναι σημαντικό οι ασθενείς να γνωρίζουν ότι η νευροδερματίτιδα μπορεί να έχει συχνές υποτροπές, ιδίως σε περιόδους έντονου στρες. Στόχος είναι να μειωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι εξάρσεις, χωρίς την βοήθεια φαρμακευτικής αγωγής.
Αρχικά έχει μεγάλη σημασία η επαρκής ενυδάτωση του δέρματος για την αποκατάσταση του δερματικού φραγμού που διαταράσσεται με το ξύσιμο. Προτιμάμε ενυδατικά προϊόντα υποαλλεργικά, χωρίς αρώματα ή άλλους ερεθιστικούς παράγοντες. Ιδανικά να εφαρμόζονται μετά το πλύσιμο καθώς “κλειδώνουν” πιο αποτελεσματικά την υγρασία στο δέρμα.
Κατά το πλύσιμο, συστήνεται η αποφυγή πολύ ζεστού νερού και να χρησιμοποιούνται ήπια καθαριστικά με ενυδατικά στοιχεία.
Τα ρούχα να είναι κατά προτίμηση βαμβακερά, αποφεύγοντας μάλλινα και συνθετικά που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα ενεργοποιώντας το αίσθημα κνησμού.
Η νευροδερματίτιδα δεν είναι μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση που να χρήζει άμεσης ιατρικής αντιμετώπισης. Είναι σημαντικό όμως η διάγνωσή της να γίνει άμεσα για μερικούς από τους παρακάτω λόγους:
Η αποτελεσματική διαχείριση της νευροδερματίτιδας ξεκινά με τη σωστή διάγνωση. Προγραμματίστε το ραντεβού σας για μια πλήρη δερματολογική εκτίμηση και την έναρξη της θεραπευτικής αγωγής που θα εστιάσει τόσο στην ύφεση των συμπτωμάτων όσο και στην αποκατάσταση της ποιότητας ζωής σας.
