Teen,Girl,With,Problem,Skin,Applying,Treatment,Cream,On,Beige

Ακμή Προσώπου & Σώματος

Τί είναι η ακμή και πώς εμφανίζεται;

Η ακμή θεωρείται μια από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης σε δερματολόγο. Πρόκειται για πάθηση της τριχοσμηγματογόνου θυλάκου με κύρια εντόπιση το πρόσωπο και τον κορμό. Η κλινική εικόνα της ακμής παρουσιάζεται με ποικίλες εκδηλώσεις, όπως είναι οι βλατίδες, οι φλύκταινες, οι φαγέσωρες, οι κύστεις και τα οζίδια. Οι βλάβες αυτές συνοδεύονται από έντονη λιπαρότητα του δέρματος. 

Τί είναι η “εσωτερική ακμή” και πώς εξελίσσεται;

Η οζώδης ή κυστική ακμή είναι ο ιατρικός όρος για αυτό που περιγράφουν πολλές φορές οι ασθενείς ως “εσωτερική ακμή” ή “εσωτερικά σπυράκια”. Πρόκειται για μια φλεγμονώδη και σοβαρή μορφή ακμής στην οποία οι βλάβες βρίσκονται εσωτερικά και ψηλαφώνται σαν μια επώδυνη σκληρή μάζα. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται προσπάθεια διάνοιξής τους γιατί η μηχανική πίεση σε μια εν τω βάθει βλάβη θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα τους ιστούς της περιοχής οδηγώντας σε δημιουργία ουλής

Πότε θεωρείται παθολογική η ακμή στο πρόσωπο;

Η ακμή στο πρόσωπο μπορεί να είναι μια συχνή κατάσταση ειδικά στην περίοδο της εφηβείας, αλλά δεν παύει να αποτελεί νόσο των σμηγματογόνων αδένων. Σε μερικές όμως περιπτώσεις, η ακμή χρειάζεται διερεύνηση από ειδικό όταν υπάρχει κάποιο από τα εξής:

  • Εμφάνιση οζιδίων, κύστεων ή αποστημάτων κάτι που κατατάσσει την ακμή σε μέτριου ή σοβαρού βαθμού
  • Μετά την υποχώρηση της βλάβης παρατηρείται ουλή
  • Ανθεκτικότητα στις τοπικές θεραπείες χωρίς καμία ένδειξη βελτίωσης
  • Παρατηρείται συνοδός υπερτρίχωση και διαταραχές της εμμήνου ρύσεως 
  • Όταν εμφανίζεται εκτός της εφηβείας 
  • Σε δημιουργία ψυχολογικής επιβάρυνσης του ασθενούς, ακόμη κι αν η ακμή είναι ήπιας μορφής

Ξαφνική ακμή στο πρόσωπο: Πιθανοί παράγοντες

Η αιφνίδια εμφάνιση ακμής στο πρόσωπο σε ένα προηγουμένως καθαρό δέρμα υποδηλώνει συνήθως μια μεταβολή στον οργανισμό, τις περισσότερες φορές ως απάντηση σε κάποιον εκλυτικό παράγοντα. Μερικά αίτια ξαφνικής εμφάνισης ακμής είναι:

  • Οι ορμονικές μεταβολές (π.χ. έντονο στρες ή διακοπή αγωγής με αντισυλληπτικά)
  • Η λήψη ορισμένων φαρμάκων
  • Η χρήση ενός καινούργιου φαγεσωρογόνου προϊόντος ή καλλυντικού
  • Η μετάβαση σε περιβάλλον με αυξημένη υγρασία και ζέστη 

Αίτια και επιβαρυντικοί παράγοντες της ακμής προσώπου και σώματος

Ακμή στην Εφηβεία

Αποτελεί την τυπική ηλικία εμφάνισης ακμής. Χαρακτηρίζεται από φαγέσωρες (δηλαδή λευκά και μαύρα στίγματα) και έντονη λιπαρότητα ειδικά σε μέτωπο και πηγούνι. Οφείλεται στην αυξημένη τεστοστερόνη γι’ αυτό και όταν η ορμονική δραστηριότητα σταθεροποιείται η ακμή μπορεί να υποχωρήσει σταδιακά.

Ορμονικές διαταραχές και στρες

Η ακμή μπορεί επίσης να προκληθεί μετά από μεταβολές στα επίπεδα των ορμονών όπως για παράδειγμα λόγω Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών ή συγγενούς υπερπλασίας των επινεφριδίων. Το 60-70% των γυναικών παρατηρεί επιδείνωση της ακμής περίπου μια εβδομάδα πριν την έμμηνο ρύση κάτι που δικαιολογείται από την αυξομείωση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης κατά τη διάρκεια του κύκλου. 

Το στρες φαίνεται επίσης ότι επιδρά στην επιδείνωση της ακμής καθώς αυξάνεται η παραγωγή σμήγματος με επακόλουθο την έναρξη της φλεγμονώδους διαδικασίας. 

Διατροφή

Δεν είναι ακόμη ξεκάθαρος ο ρόλος της διατροφής στην εμφάνιση ή την επιδείνωση της ακμής. Συστήνεται να αποφεύγονται τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (π.χ. σοκολάτες, ζάχαρη, πατάτες, λευκό ψωμί) καθώς και η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ακατάλληλα καλλυντικά προϊόντα

Μπορεί να προκληθεί ακμή από φαγεσωρογόνα προϊόντα που εφαρμόζονται στο πρόσωπο, είτε είναι καλλυντικά είτε κρέμες, καθώς και από προϊόντα για τα μαλλιά που έρχονται σε επαφή με το δέρμα, κυρίως του μετώπου. Τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στο πρόσωπο είναι σημαντικό να απευθύνονται σε ακνεϊκά δέρματα ώστε να μην δημιουργούν λιπαρότητα φράσσοντας τους πόρους. 

Ακμή ως παρενέργεια φαρμάκων

Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων, όπως είναι τα κορτικοστεροειδή και τα αναβολικά στεροειδή, που μπορεί να είναι αίτιο πρόκλησης ακμής. Οι βλάβες που εμφανίζονται είναι όμοιες μεταξύ τους, παρουσιάζονται σε διάφορα σημεία και χωρίς να παρατηρούνται φαγέσωρες, κάτι που αποτελεί ένα σημαντικό διαφοροδιαγνωστικό στοιχείο από άλλους τύπους ακμής. Η υποχώρησή τους εξαρτάται από το υπεύθυνο φάρμακο και μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως και μήνες

Μορφές ακμής

Κοινή Ακμή

Είναι η συχνότερη μορφή ακμής και παρατηρείται στην περίοδο της εφηβείας. Οι βλάβες εντοπίζονται συχνότερα στο πρόσωπο, στο στήθος και στη ράχη. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, μετά την ηλικία των 20 ετών ξεκινά να υποχωρεί σταδιακά αλλά σε κάποιους ασθενείς μπορεί να επιμένει για περισσότερα χρόνια. Μπορεί να εμφανιστούν όλων των ειδών οι βλάβες όπως: φαγέσωρες, βλατίδες, φλύκταινες, κύστεις ή οζίδια. 

Ακμή Ενηλίκων

Τα τελευταία χρόνια αρχίζει και αυξάνεται όλο και περισσότερο η ακμή των ενηλίκων. Συμβαίνει πιο συχνά στις γυναίκες, ηλικίας 25-35 ετών που αρκετές φορές αναφέρουν ότι δεν είχαν περάσει ποτέ ακμή. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι βλάβες είναι κυστικές ή οζώδεις με εντόπιση στο πηγούνι και στις παρειές. Μπορεί ωστόσο να εμφανιστούν και σε οποιοδήποτε άλλο σημείο (π.χ. στη πλάτη) με βλατίδες ή φλύκταινες. 

Στις γυναίκες, όταν η αιφνίδια έναρξη της ακμής συνοδεύεται από διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και υπερτρίχωση πρέπει να γίνει διερεύνηση για το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών. 

Νεογνική Ακμή

Παρουσιάζεται εντός του πρώτου έτους ζωής, συνήθως σε αγόρια, με εμφάνιση ακμής στην περιοχή των παρειών. Οι βλάβες μπορεί να είναι φαγέσωρες ή βλατίδες ενώ σε πιο σπάνιες περιπτώσεις εμφανίζονται φλύκταινες, οζίδια ή κύστεις. Τις περισσότερες φορές υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό. Υποχωρεί σταδιακά μετά από μερικούς μήνες. 

Φαγεσωρική Ακμή

Αποτελεί την ηπιότερη μορφή ακμής με βασικό χαρακτηριστικό της την απουσία φλεγμονής. Οι φαγέσωρες μπορεί να παρουσιάζονται ως μαύρα στίγματα αν είναι ανοικτοί ή ως λευκά στίγματα αν ο πόρος είναι κλειστός και το σμήγμα παραμένει εγκλωβισμένο. Οι κλειστοί φαγέσωρες μπορεί να μετατραπούν σε ανοικτούς ή ακόμη και σε φλεγμονώδεις βλάβες όπως είναι οι βλατίδες και τα οζίδια. 

Βλατιδοφλυκταινώδης Ακμή

Πρόκειται για τον κλασικό τύπο φλεγμονώδους ακμής και μπορεί να είναι ήπιας, μέτριας ή σοβαρής μορφής αναλόγως του αριθμού των βλαβών. Η κλινική εικόνα μπορεί να συνοδεύεται από φαγέσωρες και αποτελείται από:

  • Βλατίδες: μικρές, ερυθρές, επηρμένες βλάβες χωρίς πύον που μπορεί να εξελιχθούν σε φλύκταινες ή οζίδια
  • Φλύκταινες: βλάβες με πύον που μπορεί να βρίσκονται επιφανειακά ή σε βαθύτερα στρώματα της επιδερμίδας

 

Κύριο ρόλο στον παθογενετικό μηχανισμό έχει το προπιονικό βακτηρίδιο της ακμής (C. acnes) το οποίο είναι υπεύθυνο για την φλεγμονώδη και ανοσολογική αντίδραση που προκαλείται καθώς και για την αυξημένη παραγωγή σμήγματος λόγω της υπερπαραγωγής των ανδρογόνων κατά την περίοδο της εφηβείας. 

Οζώδης/Κυστική Ακμή

Είναι η σοβαρότερη μορφή ακμής που χαρακτηρίζεται από:

  • Οζίδια: επώδυνες, ψηλαφητές βλάβες με σαφή όρια που βρίσκονται στις βαθύτερες στιβάδες του δέρματος, μεγέθους συνήθως άνω των 5 mm 
  • Κύστεις: ευμεγέθεις βλάβες με πύον και σμήγμα που μπορεί να επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργώντας συρίγγια 


Αυτός ο τύπος ακμής είναι το πιθανότερο να οδηγήσει σε ουλοποίηση των βλαβών γι’ αυτό και η άμεση έναρξη θεραπείας έχει μεγάλη σημασία για την πρόληψη αυτών. Συνήθως απαιτείται από του στόματος αγωγή με ισοτρετινοΐνη. 

Κεραυνοβόλος Ακμή

Πρόκειται για ένα σπάνιο και σοβαρό είδος ακμής. Παρουσιάζεται συχνότερα σε νεαρούς άνδρες και οφείλεται σε μια ιδιαίτερη ανοσολογική απάντηση στο βακτηρίδιο της ακμής. Ο ασθενής εμφανίζει σοβαρές εξανθηματικές και ελκωτικές αλλοιώσεις με συστηματικές εκδηλώσεις όπως πυρετός, αδυναμία και αρθραλγία. Στις εξετάσεις αίματος παρατηρείται άνοδος της ΤΚΕ και των λευκών αιμοσφαιρίων ενώ στις ακτινογραφίες μπορεί να υπάρχουν οστεολυτικές αλλοιώσεις σε οστά όπως το στέρνο και τα μακρά οστά. Η κεραυνοβόλος ακμή χρειάζεται άμεση λήψη υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών ενδοφλεβίως με σταδιακή μείωση της αγωγής μετά από μερικούς μήνες.  

Τροπική Ακμή ή Ακμή της Μαγιόρκα

Παρατηρείται σε τροπικά κλίματα που λόγω της αυξημένης υγρασίας και ζέστης αποφράσσεται ευκολότερα ο πόρος, δημιουργώντας προδιάθεση για ακμή. Η έναρξη είναι αιφνίδια και οι βλάβες είναι συνήθως επίπεδες βλατίδες με εντόπιση σε σημεία του σώματος με περισσότερη εφίδρωση όπως ο κορμός και ο λαιμός. 

Ακμή από Φάρμακα

Η ακμή μπορεί να επιδεινωθεί μετά από λήψη συγκεκριμένων φαρμακευτικών ουσιών μερικά από τα οποία είναι:

  • Αντισυλληπτικά
  • Κορτικοστεροειδή (σε τοπική ή από του στόματος αγωγή)
  • Αναβολικά στεροειδή 
  • Ανοσοκατασταλτικά (αζαθειοπρίνη, κυκλοσπορίνη)
  • Βιταμίνη Β12
  • Αντιεπιληπτικά (φαινοβαρβιτάλη)
  • Λίθιο

Ακμή εξ επαφής

Μπορεί να παρουσιαστεί μετά από την εφαρμογή συγκεκριμένων καλλυντικών ή προϊόντων με φαγεσωρογόνο δράση ή σε επαγγελματίες που εκτίθενται σε ουσίες όπως η πίσσα και τα βιοχημικά έλαια. Μέσω ζέστης, τριβής και πίεσης μπορεί επίσης να εμφανιστεί ακμή, όπως για παράδειγμα με τη συνεχή χρήση μάσκας ή μετά από στενά ρούχα. 

Τραυματική Ακμή

Η τραυματική ή αλλιώς προκλητή ακμή είναι μια σχετικά συχνή κατάσταση που παρατηρείται περισσότερο στις γυναίκες. Είναι αποτέλεσμα χειρισμών των βλαβών της ακμής (π.χ. πίεση, ξύσιμο ή σύνθλιψη). Τις περισσότερες φορές γίνεται σε άτομα με κυστική ακμή και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να δημιουργηθεί ουλή στο σημείο τραυματισμού.

Ροδόχρους Ακμή (Ροδόχρους Νόσος)

Η ροδόχρους ακμή αποτελεί έναν από τους 4 υπότυπους της ροδόχρου νόσου. Μπορεί να πρόκειται για είδος ακμής αλλά η κύρια αιτία του δεν είναι η υπερπαραγωγή σμήγματος και η επακόλουθη απόφραξη των πόρων αλλά η δυσλειτουργία των τριχοειδών αγγείων ως αντίδραση σε συγκεκριμένους επιβαρυντικούς παράγοντες. Η κλινική εικόνα της ροδόχρου ακμής αποτελείται από βλατίδες ή φλύκταινες με συνοδό ερυθρότητα ενώ οι φαγέσωρες απουσιάζουν.

Περιοχές εμφάνισης ακμής

Η ακμή εμφανίζεται σε περιοχές με εντονότερη δραστηριότητα των σμηγματογόνων αδένων. Η συνολική εικόνα των βλαβών θα καθορίσει την βαρύτητά της και το θεραπευτικό πλάνο που θα πρέπει να ακολουθηθεί για την υποχώρησή της.

Ακμή στο πρόσωπο

Η πιο κοινή περιοχή εμφάνισης λόγω του αυξημένου αριθμού σμηγματογόνων αδένων. Στην εφηβεία, οι βλάβες εμφανίζονται συχνότερα στη “ζώνη Τ”, δηλαδή σε μέτωπο, μύτη και πηγούνι ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζονται περισσότερο στην κάτω γνάθο και περιστοματικά. Η ακμή στο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει έντονη ψυχολογική επιβάρυνση στον ασθενή κάτι που χρήζει άμεσης αξιολόγησης και αντιμετώπισης από δερματολόγο. 

Ακμή στην πλάτη

Η ακμή στη ράχη συνήθως χαρακτηρίζεται από εντονότερες φλεγμονώδεις βλάβες λόγω της ιδιαιτερότητας του δέρματος και των πόρων στην περιοχή αυτή. Τις περισσότερες φορές το αίτιο είναι η μηχανική τριβή με ρούχα ή σακίδια πλάτης μετά από έντονη εφίδρωση. Η θεραπεία πρέπει να ξεκινάει άμεσα επειδή η περιοχή έχει μεγαλύτερη πιθανότητα, συγκριτικά με το πρόσωπο, να εμφανίσει υπερτροφικές ουλές ή χηλοειδή.

Ακμή στο στήθος

Παρόμοιος μηχανισμός με την πλάτη μπορεί να δημιουργήσει και την ακμή στο στήθος. Η εφίδρωση με ταυτόχρονη τριβή στενών και ρούχων παγιδεύει την υγρασία δημιουργώντας ένα μικροπεριβάλλον ιδανικό για την ανάπτυξη φλεγμονωδών βλαβών και φαγεσώρων. 

Ακμή σε ώμους και βραχίονες

Εμφανίζεται συχνότερα ως συνέχεια της ακμής στην πλάτη ή στον θώρακα παρά ως μεμονωμένη περιοχή και υποδηλώνει υψηλό φορτίο φλεγμονής κάτι που την κατατάσσει σε μετρίου έως σοβαρού βαθμού ακμή. Σε αυτή την περιοχή η ακμή μπορεί να επιδεινωθεί μετά από τριβή (π.χ. από τσάντες) ή μετά από λήψη κορτικοστεροειδών ή αναβολικών στεροειδών. Χρειάζεται και σε αυτή την περίπτωση άμεση θεραπευτική αντιμετώπιση για πρόληψη εμφάνισης ουλών.

Συμπτώματα ακμής

Η ακμή εκτός της κλινικής εικόνας που περιγράφηκε παραπάνω μπορεί να συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα αν και τις περισσότερες φορές είναι ασυμπτωματική. Μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσουν οι ασθενείς με ακμή είναι:

  • Ευαισθησία
  • Πόνος
  • Κνησμός
  • Αίσθημα καύσου ή τραβήγματος

 

Συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να υποτιμούνται είναι εκείνα που συνδέονται με την ψυχολογία του ασθενούς όπως είναι η κατάθλιψη, το άγχος και η χαμηλή αυτοεκτίμηση. 

Θεραπεία της ακμής στο πρόσωπο

Η θεραπευτική προσέγγιση της ακμής στο πρόσωπο είναι εξατομικευμένη και ορίζεται από την σοβαρότητα της ακμής όπως και από άλλους παράγοντες όπως είναι η ηλικία του ασθενούς και η ψυχολογική επιβάρυνση λόγω της κλινικής εικόνας. 

Θεραπεία της ακμής στο πρόσωπο ανάλογα με τη βαρύτητα

Αναλόγως της κλινικής εικόνας των ασθενών η ακμή χωρίζεται σε ήπιας, μέτριας και σοβαρής μορφής. Ο αριθμός των βλαβών που εμφανίζονται καθορίζει τη ταξινόμηση αυτή και αποτελεί σημαντική παράμετρο για την επιλογή του κατάλληλου θεραπευτικού σχήματος. 

Βαρύτητα ακμής

  • Ήπια ακμή: Υπάρχουν κατά κύριο λόγο φαγέσωρες και ένας μικρός αριθμός από βλατίδες ή φλύκταινες. Συνήθως χρησιμοποιείται τοπική φαρμακευτική αγωγή ενώ συνδυαστικά βοηθάει σημαντικά ο βαθύς καθαρισμός προσώπου για την διάνοιξη των φαγεσώρων. 
  • Μέτρια ακμή: Περισσότεροι φαγέσωρες, βλατίδες ή φλύκταινες συγκριτικά με την ήπια μορφή ενώ τα οζίδια μπορεί να είναι λίγα ή και να απουσιάζουν. Η θεραπεία γίνεται με ισχυρή τοπική αγωγή που πολλές φορές μπορεί να συνδυαστεί και με αγωγή από του στόματος.
  • Σοβαρή ακμή: Πέραν των βλαβών που εμφανίζονται στην ήπια ακμή, υπάρχουν και πολυάριθμοι όζοι ή/και κύστεις. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για εμφάνιση ουλών μετά την υποχώρηση των βλαβών γι αυτό η θεραπεία πρώτης γραμμής είναι η άμεση έναρξη συστηματικής αγωγής με ισοτρετινοΐνη. 

Θεραπεία ακμής με τοπικά σκευάσματα

Είναι η βάση της θεραπείας για την ακμή καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις μορφές ακμής και μετέπειτα ως αγωγή συντήρησης. Οι παρακάτω τοπικές αγωγές χρησιμοποιούνται μόνο το βράδυ καθώς οι δραστικές τους ουσίες είναι ερεθιστικές ή/και φωτοευαίσθητες δηλαδή δεν πρέπει οι ασθενείς να εκτεθούν στην ηλιακή ακτινοβολία με αυτές.

Οι πιο συνηθισμένες κατηγορίες τοπικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση της ακμής είναι:

  • Αντιβιοτικά: όπως η ερυθρομυκίνη, οι τετρακυκλίνες και η κλινδαμυκίνη, με αντιφλεγμονώδη και αντιβακτηριδιακή δράση. 
  • Υπεροξείδιο του βενζοϋλίου: πέραν της αντιφλεγμονώδους και αντιβακτηριδιακής δράσης του έχει και φαγεσωρολυτικές ιδιότητες.
  • Αζελαϊκό οξύ: ανήκει στα αντιφαγεσωρικά σκευάσματα συνδυάζοντας και όλα τα χαρακτηριστικά των παραπάνω δραστικών ουσιών.  
  • Ρετινοειδή: ακόμη και στην τοπική μορφή τους αποτελούν μια σημαντική επιλογή για την καταπολέμηση μέτριας ή σοβαρής ακμής. Συνηθέστερες δραστικές ουσίες είναι η τρετινοΐνη, η ισοτρετινοΐνη, η αδαπαλένη και η τριφαροτένη. Απαγορεύονται σε εγκυμοσύνη ή γαλουχία.

 

Μια σχετικά συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια της τοπικής φαρμακευτικής αγωγής είναι η πρόκληση δερματίτιδας με έντονη ερυθρότητα, ξεφλούδισμα και αίσθημα καύσου ή τραβήγματος. Συνηθέστερο αίτιο πρόκλησής της είναι η εφαρμογή υπερβολικής ποσότητας του σκευάσματος ή η έντονη έκθεση στον ήλιο χωρίς αντηλιακή προστασία. Σε περίπτωση εμφάνισης δερματίτιδας γίνεται διακοπή της τοπικής αγωγής μέχρι το δέρμα να επανέλθει στην κατάσταση που ήταν πριν την εμφάνισή της.

Πότε ενδείκνυται η αντιβίωση για την ακμή;

Δίνεται για 1-3 μήνες και πάντοτε συνδυαστικά με τοπική αγωγή για αποφυγή ανάπτυξης αντοχής στα αντιβιοτικά. Συνηθέστερα χρησιμοποιείται η δοξυκυκλίνη αφού μεταβολίζεται στο ήπαρ και οι ανεπιθύμητες ενέργειές της είναι δοσοεξαρτώμενες. Άλλες επιλογές είναι οι τετρακυκλίνες και η μινοκυκλίνη. Η φωτοευαισθησία, η κολπική καντιντίαση και οι γαστρεντερικές διαταραχές είναι οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που είναι καλό να γνωρίζει ο ασθενής πριν την έναρξη της συγκεκριμένης αγωγής. Είναι απαραίτητο να αποφεύγονται σε παιδιά, εγκύους, θηλάζουσες και σε πιθανή αλλεργία.   

Συστηματική αγωγή σε σοβαρές μορφές

Είναι εκλογής για την θεραπεία της κυστικής ακμής καθώς και για ακμή σώματος ή επίμονης ακμής όπως αυτή των ενηλίκων. Η δραστική ουσία ονομάζεται ισοτρετινοΐνη και η δόση ρυθμίζεται σύμφωνα με το βάρος σώματος του ασθενούς. Η διάρκεια που δίνεται η αγωγή είναι 4-6 μήνες με στόχο ο ασθενής να φτάσει μια συγκεκριμένη συνολική δόση. Αντιμετωπίζει όλους τους παθογενετικούς μηχανισμούς που συμμετέχουν στην δημιουργία της ακμής με τον εξής τρόπο:

  • Μειώνει την αυξημένη παραγωγή σμήγματος και κατ’ επέκταση τον πολλαπλασιασμό του C.acnes
  • Αποκαθιστά την κερατινοποίηση στον τριχοσμηγματογόνο θύλακο 
  • Έχει αντιφλεγμονώδη δράση 

  

Πριν την έναρξη της θεραπείας, οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται για τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες και να βρίσκονται σε στενή παρακολούθηση από τον δερματολόγο. 

Η έντονη ξηρότητα δέρματος και βλεννογόνων απαιτεί συνεχή ενυδάτωση με κρέμες και κολλύρια για τα μάτια ενώ μπορεί επιπλέον να παρατηρηθεί αίσθημα κόπωσης, μυοσκελετικοί πόνοι και ψυχολογική επιβάρυνση. Λόγω πιθανής αύξησης λιπιδίων και τρανσαμινασών γίνονται ανά τακτά διαστήματα εργαστηριακές εξετάσεις ώστε αν χρειαστεί να γίνει αναπροσαρμογή της δόσης ή ακόμη και διακοπή του φαρμάκου. 

Μια από τις σημαντικότερες παρενέργειες που αφορά τις γυναίκες είναι ότι το φάρμακο είναι τερατογόνο γι’ αυτό απαγορεύεται η λήψη του στην περίοδο της κύησης, ενώ σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι πιο ασφαλές να γίνεται ταυτόχρονα λήψη αντισυλληπτικών.   

Θεραπεία για ακμή στο σώμα

Η ακμή στο σώμα παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις και χρειάζεται την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή για τον έλεγχό της. Η έκταση της επιφάνειας είναι μεγαλύτερη από το πρόσωπο και υπάρχει δυσκολότερη πρόσβαση (π.χ. στη πλάτη) για την εφαρμογή τοπικής αγωγής. 

Σαπούνι για ακμή στο σώμα: Τι να επιλέξετε

Το πλύσιμο είναι εξίσου σημαντικό για την ακμή του σώματος, όπως είναι και για την ακμή του προσώπου. Το σαπούνι πρέπει να περιλαμβάνει παράγοντες με ευρέως φάσματος δράση έναντι βακτηρίων και μυκήτων. Εξίσου σημαντικό είναι να περιέχει ενυδατικούς παράγοντες με στόχο την σωστή ενυδάτωση, ειδικά σε περιοχές που εφαρμόζεται τοπική φαρμακευτική αγωγή και ενδεχομένως να είναι ερεθιστική για το δέρμα. 

Προϊόντα για ακμή, κατάλληλα για πλάτη και στήθος

Τα προϊόντα που απευθύνονται σε ακνεϊκά δέρματα είναι κατάλληλα και για το σώμα. Αναλόγως της έκτασης και της περιοχής που εμφανίζεται η ακμή μπορούν να χρησιμοποιηθούν προϊόντα διαφορετικής σύστασης π.χ. σε μορφή spray, σε περίπτωση που η ακμή είναι στη πλάτη και ο ασθενής δεν έχει κάποιον να βοηθήσει στην εφαρμογή, ή με δραστικές ουσίες που έχουν λάβει έγκριση και για την ακμή σώματος, όπως για παράδειγμα η τριφαροτένη.    

Συνδυαστικές θεραπείες

Όπως και με το πρόσωπο, έτσι και με την ακμή σώματος η επιλογή του κατάλληλου θεραπευτικού σχήματος γίνεται κυρίως σύμφωνα με τη βαρύτητα της ακμής και την ηλικία του ασθενούς. Σε ήπιας ή μέτριας μορφής ακμή συνήθως επιλέγεται μόνο τοπική αγωγή με επανεξέταση ανά τακτά χρονικά διαστήματα για την αξιολόγηση της πορείας της. Σε σοβαρού βαθμού ακμή ή σε ακμή που έχει την τάση να αφήνει ουλές μετά την υποχώρηση των βλατίδων είναι καλύτερο να ξεκινάει αγωγή από του στόματος για μερικούς μήνες. 

Επικουρικά ή ακόμη και ως μονοθεραπεία, όπως και στην ακμή προσώπου, μπορούν να γίνουν χημικά peelings που βοηθούν στην αποσυμφόρηση των πόρων και επομένως την καλύτερη απορρόφηση της τοπικής αγωγής. Επιπλέον, υπάρχουν ειδικά πρωτόκολλα θεραπείας με Laser  IPL (π.χ. Nordlys Laser), που στοχεύουν τόσο στην αντιμετώπιση της ίδιας της ακμής όσο και την μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση που εμφανίζεται μετά την υποχώρησή της.  

Θεραπείες ακμής χωρίς φάρμακα

Εκτός από τις φαρμακευτικές θεραπείες της ακμής υπάρχουν διαθέσιμες κι άλλες λύσεις για την αντιμετώπισή της. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε μόνες τους είτε συνδυαστικά με τη φαρμακευτική αγωγή με κριτήριο πάντοτε την κλινική εικόνα της ακμής. 

Χημικά peeling

Τα χημικά peelings είναι μια μη επεμβατική αισθητική θεραπεία που προσφέρει ελεγχόμενη χημική απολέπιση ανανεώνοντας την επιφανειακή στιβάδα της επιδερμίδας. Το δέρμα γίνεται πιο λείο και λαμπερό. Αναλόγως της σοβαρότητας της ακμής μπορούν να χρησιμοποιηθούν οξέα ήπιας (π.χ. γλυκολικό, σαλικυλικό, μανδελικό) ή ισχυρότερης έντασης (π.χ. τριχλωροξικό), στις ανάλογες συγκεντρώσεις. Βοηθούν στην απόφραξη των πόρων, στην γρηγορότερη αποδρομή των βλαβών της ακμής και στην καταπολέμηση της μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης δημιουργώντας έτσι έναν πιο ομοιόμορφο τόνο. Αναλόγως της σοβαρότητας της ακμής δημιουργείται ένα εξατομικευμένο πλάνο που σχετίζεται με τον συνολικό αριθμό συνεδριών που χρειάζονται και το είδος του οξέος που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί.

Laser & Φωτοθεραπεία

Ένα από τα πιο αποτελεσματικά laser που έχει ειδικό πρωτόκολλο για την ακμή είναι το Nordlys Laser. Μέσω της προηγμένης τεχνολογίας IPL η ωφέλιμη ενέργεια διοχετεύεται στοχευμένα μέσω ειδικών φίλτρων που διαμορφώνουν ένα συγκεκριμένο εύρος από μήκη κύματος. Έτσι επιτυγχάνεται η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας συγκριτικά με άλλα laser παρόμοιου τύπου. Το κύριο πλεονέκτημά του είναι στην καταπολέμηση της φλεγμονώδους ακμής και πιο συγκεκριμένα στην γρηγορότερη υποχώρηση βλατίδων και φλυκταινών, όπως και στην αντιμετώπιση της ερυθρότητας που συνοδεύει τις βλάβες της ακμής.     

Η φωτοδυναμική θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε μόνη της είτε συνδυαστικά με άλλες θεραπείες για την ακμή. Είναι μια μη επεμβατική μέθοδος, ιδανική για την καταπολέμηση ήπιας έως μέτριας μορφής. Εκπέμποντας τρία διαφορετικά μήκη κύματος, μη υπεριώδους ακτινοβολίας, παρέχει αντιβακτηριδιακή δράση βελτιώνοντας ταυτόχρονα δυσχρωμίες ή ερυθρότητα που μπορεί να έχουν προκύψει είτε από την ίδια την ακμή είτε από την τοπική αγωγή.  

Καθαρισμός προσώπου για ακμή

Ο καθαρισμός του ακνεϊκού δέρματος με τα κατάλληλα προϊόντα έχει μεγάλη σημασία τόσο για την θεραπεία της ακμής όσο και για την διατήρηση του τελικού αποτελέσματος. Εκτός όμως από τον καθημερινό καθαρισμό του προσώπου μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να χρειάζεται και ο βαθύς καθαρισμός. Πρόκειται για μια διαδικασία που πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο προσωπικό για την αποφυγή πρόκλησης φλεγμονής ή τραυματισμού που μπορεί να οδηγήσει σε ουλή.

Στόχος του καθαρισμού είναι η απομάκρυνση του σμήγματος, ο έλεγχος της λιπαρότητας και η μείωση της δράσης του βακτηρίου που είναι υπεύθυνο για την ακμή. Πολύ σημαντικό να μην γίνεται ποτέ διάνοιξη των βλατίδων ή των κύστεων αλλά μόνο των φαγεσώρων γιατί διαφορετικά ο κίνδυνος δημιουργίας ουλής είναι μεγάλος.

Πότε να επισκεφθείτε Δερματολόγο;

Η ακμή είναι ένα συχνό πρόβλημα που σε κάποιες περιπτώσεις η επίλυσή του μπορεί να είναι απλή. Είναι αρκετές όμως οι φορές που η ακμή χρειάζεται παρακολούθηση από ειδικό για την έγκαιρη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή της. Η εκτίμηση από δερματολόγο είναι αναγκαία όταν η ακμή: 

  • Επιμένει ή επιδεινώνεται παρά την τήρηση των ιατρικών οδηγιών
  • Είναι κυστική με επώδυνες, εν τω βάθει βλάβες που στην υποχώρησή τους εμφανίζουν σημάδια ή ουλές
  • Εμφανίζεται ξαφνικά ή σε περιόδους εκτός της εφηβείας που θεωρείται αναμενόμενη
  • Επηρεάζει την ψυχολογία και την αυτοπεποίθηση του ασθενούς, ακόμη κι αν είναι ήπιας μορφής

Επικοινωνήστε μαζί μας για την διάγνωση και τη θεραπεία της ακμής προσώπου και σώματος

Η ακμή είναι μια δερματική πάθηση που απαιτεί εξατομικευμένη ιατρική προσέγγιση. Αξιοποιώντας έναν συνδυασμό από τις πιο σύγχρονες μεθόδους για την αντιμετώπισή της στοχεύουμε στην έγκαιρη θεραπεία της προτού προκληθούν μόνιμες βλάβες όπως ουλές. Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας ώστε να να γίνει μια λεπτομερής αξιολόγηση που θα οδηγήσει στο κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο για τις ανάγκες του δέρματός σας.