Οδοντόκρεμα στον έρπη: Βοηθά ή χειροτερεύει την κατάσταση;
Οδοντόκρεμα στον έρπη: Μύθος ή λύση;
Ένα από τα συχνότερα γιατροσόφια είναι η εφαρμογή οδοντόκρεμας στον επιχείλιο έρπη. Σε παλαιότερες εποχές, που οι φαρμακευτικές αγωγές μπορεί να μην ήταν τόσο εξελιγμένες ή προσβάσιμες, χρειαζόντουσαν άμεσες λύσεις για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Σήμερα, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε αν οι πρακτικές αυτές έχουν ιατρική βάση και κατά πόσον πρέπει να χρησιμοποιούνται ή να εγκαταλείπονται.
Τί είναι ο επιχείλιος έρπης και πώς εκδηλώνεται
Ο ιός του απλού έρπητα (HSV) ευθύνεται για τον επιχείλιο έρπη. Πρόκειται για λοίμωξη που μεταδίδεται εύκολα μέσω επαφής με τις βλάβες, με συχνές υποτροπές, καθώς ο ιός παραμένει στον οργανισμό του ασθενούς και μπορεί να επανεμφανιστεί μετά από επιβαρυντικούς παράγοντες όπως stress, πυρετό ή ανοσοκαταστολή.
Στο πρώτο επεισόδιο επιχείλιου έρπη, εμφανίζονται ερυθρές κηλίδες που εξελίσσονται στις χαρακτηριστικές φυσαλίδες. Μερικές ημέρες μετά, οι φυσαλίδες ξεραίνονται μέχρι που υποστρέφουν πλήρως. Μπορεί πριν την εμφάνιση του εξανθήματος να υπάρξει αίσθημα κνησμού, καύσου ή μουδιάσματος τοπικά στο σημείο που θα εκδηλωθεί ο έρπης.
Δουλεύει η οδοντόκρεμα στον έρπη;
Η πρακτική της οδοντόκρεμας δεν είναι απλά ένας μύθος αλλά βασίστηκε σε συγκεκριμένα συστατικά που έχουν οι οδοντόκρεμες. Ένα από τα βασικότερα που έπαιξε ρόλο στην εφαρμογή της οδοντόκρεμας στον επιχείλιο έρπη ήταν το λαουροθειϊκό νάτριο (SLS), που σε μεγάλες συγκεντρώσεις μπορούσε να ξεράνει τη βλάβη του δέρματος. Το σκεπτικό ήταν ότι με αυτό τον τρόπο η φουσκάλα του έρπη θα “μαραθεί” και θα επιταχυνθεί η επούλωση.
Το λαουροθειϊκό νάτριο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο κοινά συστατικά στις οδοντόκρεμες. Άλλα συστατικά που ενδεχομένως μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων από τον επιχείλιο έρπη είναι η μενθόλη, η μαγειρική σόδα και το υπεροξείδιο του υδρογόνου.
Τα ίδια συστατικά που βοηθούν την φουσκάλα να “ξεραθεί” είναι και που εμπλέκονται στην διάσπαση του δερματικού φραγμού. Οι οδοντόκρεμες προορίζονται για την αδαμαντίνη των δοντιών και όχι για τον βλεννογόνο των χειλιών που είναι μια αρκετά ευαίσθητη περιοχή. Οι πιθανοί κίνδυνοι μετά από συχνή και παρατεταμένη χρήση οδοντόκρεμας στα χείλη είναι η ερεθιστική δερματίτιδα με ερυθρότητα, ξηρότητα, κνησμό, ή ακόμη και το έγκαυμα λόγω παραμονής των ερεθιστικών ουσιών της οδοντόκρεμας επάνω στην σπασμένη φουσκάλα που αποτελεί μια ανοιχτή πληγή. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης ή ακόμη και δημιουργίας ουλής μετά την υποχώρηση του έρπη. Επιπλέον, μπορεί να καθυστερήσει η φυσική διαδικασία επούλωσης λόγω του συνεχούς ερεθισμού του σημείου και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις να επιπλακεί με δευτερογενή βακτηριακή λοίμωξη.
Τί λένε οι Δερματολόγοι για την οδοντόκρεμα στον έρπη
Η χρήση της οδοντόκρεμας στον επιχείλιο έρπη δεν είναι αναγνωρισμένη θεραπεία από την ιατρική κοινότητα και θα πρέπει να αποφεύγεται καθώς δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αιτία, δηλαδή τον πολλαπλασιασμό του ιού HSV-1. Πέραν των πιθανών κινδύνων που αναφέρθηκαν προηγουμένως, πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή σε παιδιά, σε άτομα με εκζέματα (π.χ. ατοπική δερματίτιδα) και σε ανοιχτές πληγές. Η περιοχή σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ακόμη πιο ευαίσθητη αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης έντονων αντιδράσεων.
Εγκεκριμένες και αποτελεσματικές θεραπείες για τον επιχείλιο έρπη
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τον ιό του απλού έρπητα. Οι φαρμακευτικές αγωγές στοχεύουν μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, στην ταχύτερη αποδρομή τους, και στην μείωση εμφάνισης υποτροπών.
Μερικά από τα διαθέσιμα αντιικά φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα ή σε μορφή κρέμας για τοπική εφαρμογή είναι η ακυκλοβίρη, η βαλακυκλοβίρη και η φαμσικλοβίρη. Έχει μεγάλη σημασία η αγωγή να ξεκινήσει εντός 3 ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Παρακεταμόλη και ιβουπροφαίνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν επικουρικά για την ανακούφιση έντονης συμπτωματολογίας.
Σε περιπτώσεις που οι υποτροπές είναι συχνές, μπορεί να δοθεί από του στόματος ακυκλοβίρη ως προφυλακτική θεραπεία.
Πώς να επιταχύνετε την επούλωση του επιχείλιου έρπη: Τί να κάνετε και τί να αποφύγετε
Ο επιχείλιος έρπης χρειάζεται συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για την υποχώρησή του και σίγουρα όχι οδοντόκρεμες. Υπάρχουν όμως και ορισμένα επιπλέον μέτρα διαχείρισης που βοηθούν σημαντικά στην σωστότερη και γρηγορότερη επούλωση.
Από τα σημαντικότερα μέτρα είναι η έγκαιρη έναρξη της αντιικής αγωγής, είτε κρέμας είτε από του στόματος, με το που εμφανίζεται το πρώτο σύμπτωμα (π.χ. αίσθημα μουδιάσματος, κνησμός).
Στα αρχικά στάδια που τα συμπτώματα της φλεγμονής είναι εντονότερα, μπορεί να εφαρμοστεί μια καθαρή κομπρέσα με κρύο νερό για λίγα λεπτά με στόχο την ανακούφιση του οιδήματος και του αισθήματος καύσου. Καθώς η φλεγμονή υποχωρεί και ξεκινά να σχηματίζεται κρούστα, είναι χρήσιμο τα χείλη να ενυδατώνονται επαρκώς ώστε να μην δημιουργηθούν σκισίματα που καθυστερούν την διαδικασία της επούλωσης. Σε ιδιαίτερα ζεστές ημέρες με έντονη ηλιοφάνεια είναι καλό τα χείλη να προστατεύονται με ενυδατικό lip balm με αντηλιακή προστασία.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην σπάσουν οι φυσαλίδες και γενικότερα η αποφυγή αγγίγματος της περιοχής γιατί υπάρχει κίνδυνος βακτηριακής επιμόλυνσης ή ακόμη και δημιουργίας ουλής. Όσον αφορά τη μετάδοση, δεν πρέπει ο ασθενής με επιχείλιο έρπη να μοιράζεται προσωπικά αντικείμενα με άλλα άτομα π.χ. πετσέτες προσώπου, ποτήρια, κραγιόν, καθώς ο ιός μεταδίδεται εξαιρετικά εύκολα όσο είναι στην ενεργό φάση του. Τέλος, είναι καλό ο ασθενής να αποφεύγει τις πολύ όξινες και αλμυρές τροφές γιατί μπορεί να ερεθίσουν περαιτέρω την περιοχή και να προκαλέσουν έντονη ενόχληση και πόνο.