Παιδικό αντηλιακό: Ποιό είναι καλύτερο & ασφαλέστερο για μωρά και παιδιά;

Η σημασία της χρήσης αντηλιακού είναι αδιαπραγμάτευτη, ακόμη και στις μικρότερες ηλικίες. Είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε με ποιό τρόπο και γιατί είναι απαραίτητο να προστατεύουμε βρέφη και παιδιά από την ηλιακή ακτινοβολία.

Γιατί το παιδικό δέρμα χρειάζεται ειδική αντηλιακή προστασία;

Το δέρμα σε βρέφη και παιδιά είναι περισσότερο ευαίσθητο συγκριτικά με των ενηλίκων. Στα βρέφη, τα μελανοκύτταρα είναι λιγότερο ενεργά από ότι στους ενήλικες με αποτέλεσμα να μην παράγεται ακόμη η επαρκής ποσότητα μελανίνης, που αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα της άμυνας του δέρματος στην UV ακτινοβολία. Μια ακόμη σημαντική διαφορά σχετίζεται με τις στιβάδες του δέρματος. Στα παιδιά και τα βρέφη, οι στιβάδες είναι λεπτότερες από ότι στους ενήλικες, με συνέπεια οι ακτίνες UV να φτάνουν ευκολότερα στα βαθύτερα στρώματα. 

Ο βασικότερος λόγος που τα αντηλιακά των ενηλίκων δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε βρέφη και παιδιά είναι ότι περιέχουν χημικά φίλτρα, αρώματα και συντηρητικά όπως parabens. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, λόγω της αυξημένης διαπερατότητας του βρεφικού και παιδικού δέρματος, υπάρχει περίπτωση να προκληθεί δερματίτιδα εξ επαφής ή ακόμη και αλλεργική αντίδραση. 

Ένας βασικός κίνδυνος που μπορεί να προκύψει από την έντονη ηλιακή έκθεση στην παιδική ηλικία είναι το ηλιακό έγκαυμα, καθώς η λεπτότερες στιβάδες μπορεί να οδηγήσουν άμεσα σε έγκαυμα προχωρημένου βαθμού ακόμη κι αν η έκθεση δεν ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ως μακροπρόθεσμη συνέπεια αυτού είναι η αύξηση του κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος στην ενήλικο ζωή, αφού η ακτινοβολία δρα αθροιστικά με την πάροδο των χρόνων.  

Βρεφικά και παιδικά αντηλιακά: Από πότε ξεκινάμε;

Όπως προαναφέραμε, τα βρέφη έχουν πολύ ευαίσθητο δέρμα και εξαιρετικά λεπτό. Τα αντηλιακά για να μας προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία περιέχουν χημικά συστατικά που απορροφώνται από το δέρμα κάτι που δεν μπορεί να συμβεί στα βρέφη. Γι αυτό το λόγο πρέπει να αποφεύγεται η χρήση αντηλιακής προστασίας σε βρέφη κάτω των 6 μηνών.

Αν η έκθεση στον ήλιο είναι αναπόφευκτη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πολύ μικρή ποσότητα αντηλιακού με SPF 30 στις ηλιοεκτιθέμενες περιοχές. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιούμε αποκλειστικά φυσικά φίλτρα (π.χ. zinc oxide, titanium dioxide) που έχουν λιγότερες πιθανότητες να προκαλέσουν ερεθισμό. Από 6 μηνών και άνω το αντηλιακό με SPF τουλάχιστον 30 θεωρείται απαραίτητο και είναι ασφαλές για όλες τις ηλιοεκτειθέμενες περιοχές.     

Εναλλακτικά μέτρα προστασίας για βρέφη

Σε βρέφη έως 6 μηνών που πρέπει να αποφεύγεται το αντηλιακό επιλέγουμε ως πρώτης γραμμής άμυνα τα σημεία με σκιά, τα γυαλιά ηλίου, τα καπέλα με γείσο και τα ρούχα με δείκτη UPF (Ultraviolet protection factor). Σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποφεύγεται η έκθεση στον ήλιο τις ώρες 10:00-17:00 και οποιαδήποτε ώρα αν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 32 °C καθώς σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες τα παιδιά μπορούν πολύ γρήγορα να εμφανίσουν συμπτώματα αφυδάτωσης ή ακόμη και θερμοπληξίας. 

Τι προσέχουμε στα παιδικά αντηλιακά: Οδηγός συστατικών

Οι δύο βασικότερες κατηγορίες φίλτρων στα αντηλιακά είναι τα φυσικά (minerals) και τα χημικά. Τα φυσικά φίλτρα, θεωρούνται πιο ασφαλή για τα παιδιά γιατί παραμένουν στην επιφάνεια του δέρματος δημιουργώντας μια προστατευτική “ασπίδα” που αντανακλά τις ακτίνες UV. Αντιθέτως, τα αντηλιακά με χημικά φίλτρα απορροφώνται από την επιδερμίδα με σκοπό την μετατροπή της UV ακτινοβολίας σε θερμότητα, που στη συνέχεια αποβάλλεται από το σώμα. Το προφίλ ασφαλείας των αντηλιακών με φυσικά φίλτρα ενισχύεται λόγω του ότι προσφέρει άμεση προστασία από την στιγμή που θα εφαρμοστεί και επίσης λόγω της μικρότερης πιθανότητας εμφάνισης αλλεργίας ή δερματίτιδας.   

Μερικά συστατικά και φίλτρα που είναι καλό να μην εμπεριέχονται στα παιδικά αντηλιακά είναι:

  • Αρώματα
  • Αλκοόλη
  • Parabens 
  • Methylisothiazolinone 
  • Oxybenzone 
  • Octinoxate 
  • Octocrylene

 

Το SPF (Sun Protection Factor) μετρά πόσο ανθεκτικό είναι ένα αντηλιακό στις ακτίνες UVB. Ειδικά σε μια χώρα με τόσο έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα, είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται παιδικά αντηλιακά με SPF 50+. Με την broad spectrum προστασία, εννούμε ότι το αντηλιακό είναι αποτελεσματικό όχι μόνο από την UVB αλλά και για την UVA ακτινοβολία η οποία διεισδύει βαθύτερα στο δέρμα από την UVB και είναι υπεύθυνη για την καρκινογένεση και τη φωτογήρανση.  

Ποιο είναι το καλύτερο παιδικό αντηλιακό: Τι λένε οι Δερματολόγοι

Όταν ένα προϊόν περιγράφεται ως “υποαλλεργικό”, σημαίνει ότι έχουν περιέχει συστατικά που είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση συγκριτικά με ανάλογα προϊόντα. 

Ο χαρακτηρισμός “δερματολογικά ελεγμένο” αναφέρεται στα προϊόντα που δοκιμάζονται για τυχόν δερματολογικές αντιδράσεις υπό την επίβλεψη δερματολόγου. Ακόμη κι αν υπάρχουν αυτές οι ετικέτες στα αντηλιακά, δεν σημαίνει ότι δεν είναι ικανά να προκαλέσουν κάποια δερματική αλλεργία. Γι’ αυτό το λόγο, το πιο ασφαλές που μπορούμε να κάνουμε όταν δοκιμάζουμε ένα νέο προϊόν είναι να το δοκιμάζουμε πρώτα για λίγες ημέρες σε μια μικρή περιοχή δέρματος παρακολουθώντας για τυχόν αντιδράσεις.       

Όσο περνάνε τα χρόνια, τα αντηλιακά γίνονται όλο και περισσότερα, με καινούργια χαρακτηριστικά και νέες μορφές. Συνήθως η καλύτερη επιλογή για βρέφη και παιδιά είναι η μορφή κρέμας ή γαλακτώματος. Επιτρέπει ομοιόμορφη επάλειψη ενώ παράλληλα κρατά το δέρμα ενυδατωμένο. Τα αντηλιακά σε μορφή stick επίσης είναι χρήσιμα, κυρίως για πιο εντοπισμένες περιοχές όπως η μύτη, τα χείλη και γύρω από τα μάτια. 

Η λίγο πιο επίφοβη επιλογή από τις παραπάνω είναι το spray. Μπορεί να είναι αρκετά βολικό αφού μπορεί να εφαρμοστεί γρήγορα αλλά έχει κάποιες ιδιαιτερότητες. Η βασικότερη είναι ότι είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν βάλαμε επαρκή ποσότητα γιατί σημαντικό ποσοστό από τον ψεκασμό χάνεται με τον αέρα. Επίσης, υπάρχει ο κίνδυνος εισπνοής γι’ αυτό πρέπει πάντα να αποφεύγεται στην περιοχή του προσώπου. Αν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί, ο πιο ασφαλής τρόπος είναι ο ψεκασμός να γίνεται στο χέρι και μετά να γίνεται επάλειψη στο σώμα του παιδιού αποφεύγοντας τον απευθείας ψεκασμό του. 

Παιδικό αντηλιακό για ευαίσθητο & ατοπικό δέρμα

Σε ατοπικά δέρματα η επιλογή αντηλιακού γίνεται λίγο δυσκολότερη καθώς υπάρχει ήδη διαταραχή στον δερματικό φραγμό με συνέπεια οι ερεθιστικοί παράγοντες να το διαπερνούν ευκολότερα. 

Ιδανικά θα θέλαμε τα αντηλιακά που πρόκειται να εφαρμοστούν σε ατοπικά ή ευαίσθητα δέρματα να περιέχουν:

  • Φυσικά φίλτρα (minerals)
  • Ενυδατικές ουσίες όπως το υαλουρονικό και η γλυκερίνη
  • Κεραμίδια 

 

Αντίστοιχα πρέπει να αποφεύγονται τα εξής συστατικά:

  • Χημικά φίλτρα
  • Αρώματα
  • Αλκοόλη 
  • Χρώμα
  • Parabens
  • Αιθέρια έλαια

Αντηλιακό για όλη την οικογένεια: Κάνει και για παιδιά;

Μπορεί μερικά αντηλιακά να θεωρούνται ασφαλή για όλη την οικογένεια αλλά υπάρχουν μερικά χαρακτηριστικά που καλό είναι να εντοπίσουμε πριν τη χρήση τους στα παιδιά. Μερικά από τα σημαντικότερα είναι:

  • Να είναι από φυσικά φίλτρα
  • Να έχουν δείκτη προστασίας από 30 και πάνω, ιδανικά 50+
  • Να έχουν την ένδειξη broad spectrum
  • Να μην έχουν λήξει και να μην έχει διαφοροποιηθεί η σύσταση, η υφή, η οσμή ή το χρώμα τους
  • Να μην περιέχουν αρώματα και αλκοόλη

 

Ακόμη όμως κι αν τηρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που είναι καλό να αποφεύγονται τα αντηλιακά που απευθύνονται σε όλη την οικογένεια όταν πρόκειται για: 

  • Βρέφη 6-12 μηνών
  • Παιδιά με ατοπική δερματίτιδα
  • Ιστορικό δερματίτιδας εξ επαφής ή αλλεργιών

Πώς εφαρμόζουμε σωστά το παιδικό αντηλιακό;

Δεν αρκεί μόνο να επιλέξουμε την κατάλληλη αντηλιακή προστασία, αλλά πρέπει και να την εφαρμόζουμε σωστά για να έχουμε την κάλυψη που χρειαζόμαστε. Αρχικά η εφαρμογή του αντηλιακού πρέπει να γίνεται σε όλα τα σημεία που δεν καλύπτονται από ρούχα ή μαγιό. Συνήθεις περιοχές που συχνά παραλείπουμε είναι τα αυτιά, τα χείλη, η κορυφή της κεφαλής, ανάμεσα απ’ τα δάχτυλα, πίσω από τα γόνατα και τα πέλματα. 

Τα αντηλιακά με φυσικά φίλτρα έχουν άμεση δράση ενώ τα εκείνα με χημικά φίλτρα χρειάζονται λίγο παραπάνω χρόνο για να ενεργοποιήσουν την προστασία τους. Συστήνεται γενικά η εφαρμογή τους τουλάχιστον 15-20 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο. Η ποσότητα που πρέπει να εφαρμόζεται είναι 2 mg ανά κυβικό εκατοστό. Επειδή αυτός ο υπολογισμός δεν είναι καθόλου εύκολος υπάρχει ο παρακάτω πιο πρακτικός κανόνας με το κουταλάκι του γλυκού:

  • 1 κουταλιά για πρόσωπο και λαιμό
  • 1 κουταλιά για κάθε χέρι 
  • 2 κουταλιές για κάθε πόδι
  • 1 κουταλιά για το μπροστινό μέρος του κορμού
  • 1 κουταλιά για το πίσω μέρος του κορμού

 

Σύμφωνα με τον FDA κανένα αντηλιακό δεν μπορεί να θεωρηθεί πλήρως αδιάβροχο. Τα water resistant αντηλιακά αναφέρονται στην ανθεκτικότητα που έχουν τα συστατικά του ώστε να μην απομακρύνονται με το νερό. Πρέπει πάντα όμως να θυμόμαστε ότι όλα τα αντηλιακά χρειάζονται ανανέωση κάθε 2 ώρες και κάθε φορά μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση. 

Πότε να επισκεφτείτε Δερματολόγο για το παιδί σας

Προτεραιότητά μας είναι η ασφάλεια των παιδιών πριν και μετά την έκθεση στον ήλιο. 

Είναι απαραίτητη η εκτίμηση από δερματολόγο αν το παιδί παρουσιάσει έγκαυμα μετά από την ηλιακή έκθεση. Το έγκαυμα μπορεί να συνοδεύεται και από:

  • Ερυθρότητα
  • Θερμότητα
  • Φυσαλίδες
  • Πόνο
  • Συστηματικά συμπτώματα (π.χ. πυρετός, ρίγος, πονοκέφαλος, κακουχία)

 

Επίσης δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής η θερμοπληξία που μπορεί να εμφανιστεί με μερικά από τα εξής: 

  • Nαυτία
  • Εμετό
  • Διάρροια
  • Κεφαλαλγία
  • Αδυναμία
  • Αυξημένη εφίδρωση ή δίψα
  • Ευερεθιστότητα  

 

Σε περίπτωση αλλεργικής αντίδρασης ή ερεθιστικής δερματίτιδας χρειάζεται δερματολογική εκτίμηση. Τα συμπτώματα που είναι δυνατόν να παρατηρηθούν είναι:

  • Διάχυτο εξάνθημα 
  • Ερυθρότητα 
  • Οίδημα (επείγουσα κατάσταση αν εντοπίζεται σε βλέφαρα, στόμα ή γενικά στο πρόσωπο)
  • Κνησμός

 

Τέλος, στα πλαίσια της πρόληψης, έχει μεγάλη σημασία η άμεση χαρτογράφηση σπίλων μετά από έντονη ηλιακή έκθεση ή σε περίπτωση που έγινε αντιληπτή μια διαφοροποίηση στο μέγεθος, στο χρώμα ή στο σχήμα του σπίλου. Σε κάθε τέτοια περίπτωση επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να γίνει άμεσα η απαραίτητη δερματολογική εκτίμηση.