Φαγούρα στα χέρια: Συνήθεις λόγοι και τι μπορείτε να κάνετε

Ποιά είναι τα συχνότερα αίτια φαγούρας στα χέρια

Η φαγούρα, ή αλλιώς ο κνησμός, στα χέρια είναι ένα σχετικά σύνηθες σύμπτωμα που μπορεί να οφείλεται σε διάφορα αίτια. Μερικά από τα σημαντικότερα είναι τα παρακάτω:

  • Δερματίτιδα εξ’ επαφής: προκαλείται από επαφή με ερεθιστικό παράγοντα (π.χ. από καθαριστικά ή ακόμη και με τη συνεχή έκθεση στο νερό), και μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια. Πέραν του κνησμού μπορεί να υπάρχει επίσης ερυθρότητα, ξηρότητα, αίσθημα καύσου ή ακόμη και πόνος.  
  • Δυσιδρωσικό έκζεμα: εμφανίζεται με μικρές διαυγείς φυσαλίδες στις παλάμες με επιδείνωση την άνοιξη και το καλοκαίρι πιθανώς λόγω αυξημένης εφίδρωσης
  • Ατοπική δερματίτιδα: συχνότερη στα παιδιά, με προσβολή κυρίως στις καμπτικές επιφάνειες των χεριών. Εκτός του κνησμού παρατηρείται εξάνθημα ή ερυθρότητα με ξηροδερμία.
  • Ψωρίαση παλαμών: ερυθηματώδεις πλάκες με χαρακτηριστικά γκριζωπά λέπια και συνοδό κνησμό 
  • Μυκητίαση: συνήθως υπάρχει ερυθηματώδης κυκλική ή δακτυλιοειδής βλάβη με σαφή όρια
  • Νευροδερματίτιδα: παρατηρείται κυρίως σε άτομα με έντονο στρες με τον κνησμό να είναι τις περισσότερες φορές το μοναδικό σύμπτωμα, κυρίως τις νυχτερινές ώρες

Πώς να ξεχωρίσετε την αιτία της φαγούρας;

Παρότι η κλινική εξέταση από δερματολόγο είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να γίνει η σωστή διάγνωση της φαγούρας στα χέρια, υπάρχουν μερικά σημεία που μπορούν να αποτελέσουν σημεία “κλειδιά” για τους ασθενείς. 

Αρχικά, για την δερματίτιδα εξ’ επαφής, ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει τις καθημερινές του συνήθειες, αν για παράδειγμα έχουν αυξηθεί οι φορές που πλένει τα χέρια του μέσα στην ημέρα ή αν ήρθε σε επαφή με κάποιο ισχυρό απορρυπαντικό. Το οικογενειακό ιστορικό επίσης είναι βοηθητικό ιδίως για περιπτώσεις ατοπικής δερματίτιδας. 

Τα συνοδά συμπτώματα έχουν επίσης ιδιαίτερη σημασία. Για παράδειγμα αν υπάρχουν μικρές φουσκάλες ανάμεσα από τα δάχτυλα, αν η φαγούρα επιδεινώνεται τις νυχτερινές ώρες και αν το εξάνθημα έχει συνοδό απολέπιση.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε δερματολόγο

Η φαγούρα μπορεί να υποδεικνύει μια απλή ξηροδερμία. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως κρίνεται απαραίτητη η δερματολογική εκτίμηση:

  • Όταν η φαγούρα επιμένει για αρκετές ημέρες χωρίς να βελτιώνεται με τη χρήση ενυδατικών προϊόντων
  • Αν επηρεάζεται η ποιότητα ζωής του ασθενούς, κυρίως λόγω νυχτερινού κνησμού
  • Αν το εξάνθημα που μπορεί να συνοδεύει τη φαγούρα αυξάνεται αντί να περιορίζεται
  • Σε περίπτωση που λόγω της φαγούρας έχει γίνει επιμόλυνση των βλαβών με αποτέλεσμα

Τί να κάνετε για τη φαγούρα στα χέρια;

Η αντιμετώπιση έχει δύο βασικούς στόχους: την αποκατάσταση του φραγμού του δέρματος και την ανακούφιση από τον κνησμό και τα συμπτώματα της φλεγμονής

Τα τοπικά κορτικοστεροειδή μαζί με τα αντιισταμινικά από το στόμα αποτελούν την κύρια γραμμή άμυνας. Η ισχύς των κορτικοειδών επιλέγεται από τον δερματολόγο αναλόγως της βαρύτητας και της έκτασης της βλάβης. 

Ως επικουρική θεραπεία που βοηθά κυρίως στην ανάπλαση της κεράτινης στιβάδας και στην αποφυγή περαιτέρω ερεθισμού χρησιμοποιούνται ήπια καθαριστικά και ειδικές ενυδατικές κρέμες με ουρία ή κεραμίδια

Η έντονη φαγούρα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την επιμόλυνση των βλαβών, συνήθως από Σταφυλόκοκκο, όπου σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστεί και συστηματική αντιβιοτική αγωγή

Πρόληψη φαγούρας στα χέρια

Υπάρχουν μερικές πρακτικές συμβουλές που βοηθούν στην δημιουργία ενός υγιούς επιδερμιδικού φραγμού προλαμβάνοντας τον ερεθισμό και κατ’ επέκταση τη φαγούρα στα χέρια.

Αρχικά πρέπει να αποφεύγεται το πολύ καυτό ή το παγωμένο νερό για το πλύσιμο των χεριών. Το χλιαρό νερό και το καλό στέγνωμα των χεριών είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε καθημερινή βάση. Όπως ισχύει και με το υπόλοιπο σώμα, έτσι και με τα χέρια, η ενυδατική κρέμα είναι καλό να εφαρμόζεται αμέσως μετά το πλύσιμο ώστε η υγρασία να “εγκλωβίζεται” στο δέρμα. 

Στα πλαίσια της πρόληψης, πρέπει να χρησιμοποιούνται γάντια όταν πρόκειται τα χέρια να έρθουν σε επαφή με ερεθιστικούς παράγοντες (π.χ. απορρυπαντικά, σαπούνια με αρώματα) ή ακόμη και τροφές με οξέα (π.χ. ντομάτες, λεμόνια) που μπορούν να επιδεινώσουν ένα ήδη ταλαιπωρημένο δέρμα.

Τέλος, η διαχείριση του στρες αποτελεί σημαντικό παράγοντα ειδικά σε περίπτωση φαγούρας οφείλεται σε δυσιδρωσικό έκζεμα ή νευροδερματίτιδα