Λέιζερ και εγκυμοσύνη: Τί επιτρέπεται;
Επιτρέπεται ή απαγορεύεται το λέιζερ στην εγκυμοσύνη;
Το λέιζερ στην περίοδο της εγκυμοσύνης αποτελεί συχνά ένα ερώτημα που δυστυχώς ακόμη και σήμερα δεν μπορεί πλήρως να διευκρινιστεί. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι δεν έχει υπάρξει ικανοποιητικός αριθμός μελετών που να πιστοποιεί την ασφάλεια τόσο για την μητέρα όσο και για το έμβρυο. Λόγω αυτού, η χρήση λέιζερ κατά την κύηση δεν συνιστάται αλλά υπάρχουν περιπτώσεις που φαίνεται να είναι ασφαλής η χρήση του. Σε μελέτες που έγιναν σε ένα μικρό αριθμό εγκύων, δεν καταγράφηκε καμία επιπλοκή στο έμβρυο ούτε υπήρξε πρόωρος τοκετός. Επομένως, θεωρητικά το έμβρυο δεν κινδυνεύει απλώς θα θέλαμε να έχουμε μεγαλύτερο αριθμό μελετών που να το αποδεικνύει.
Ποιοι τύποι λέιζερ δεν πρέπει να γίνονται στην εγκυμοσύνη και γιατί
Ένας γενικός κανόνας για το laser στην εγκυμοσύνη είναι ότι εάν δεν υπάρχει σημαντικός ιατρικός λόγος να γίνει, δεν συνιστάται. Οι αισθητικές παρεμβάσεις κατά την διάρκεια της κύησης είναι καλό να αποφεύγονται για τρεις λόγους:
- Δεν υπάρχει επαρκής αριθμός κλινικών μελετών με τη χρήση laser σε εγκύους, οπότε τα δεδομένα που έχουμε είναι λίγα.
- Η εγκυμοσύνη επιφέρει πολλές ορμονικές αλλαγές οπότε υπάρχει κίνδυνος για μη αναμενόμενες δερματικές αντιδράσεις μετά την εφαρμογή του laser, όπως για παράδειγμα να δημιουργηθεί υπερμελάγχρωση, δηλαδή πανάδες.
- Υπάρχουν ορισμένα laser που μετά την εφαρμογή τους υπάρχει ανάγκη για χορήγηση αντιβίωσης τοπικά ή από το στόμα, κάτι που δεν μπορεί να γίνει στην περίοδο της κύησης.
Τα laser που είναι καλό να αποφεύγονται κατά την κύηση είναι:
- Laser αποτρίχωσης (π.χ. Alexandrite, Diode, Nd:YAG)
- IPL
- Fractional CO₂ laser, για ανανέωση δέρματος (skin resurfacing)
- Laser για θεραπείες αγγείων, αν πρόκειται για καθαρά αισθητικό λόγο
- Laser για αφαίρεση tattoo
Υπάρχουν εξαιρέσεις;
Υπάρχουν ορισμένοι ιατρικοί λόγοι στους οποίους επιτρέπεται η χρήση laser κατά την περίοδο της κύησης. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για περιπτώσεις που τα οφέλη της θεραπείας την καθιστούν ως μια απαραίτητη ιατρική παρέμβαση.
Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι ο καυτηριασμός κονδυλωμάτων π.χ. με Fractional CO₂ laser. Θεωρείται ασφαλής διαδικασία καθώς το laser εφαρμόζεται τοπικά και είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος αφαίρεσης οξυτενών κονδυλωμάτων. Θεωρείται απαραίτητη θεραπεία σε περιπτώσεις που τα κονδυλώματα είναι τόσο μεγάλα σε μέγεθος που μπορεί να προκαλέσουν δυσκολία στον τοκετό, ή να μεταδοθούν στο νεογνό.
Σε ταχέως αναπτυσσόμενα αιμαγγειώματα ή άλλες ευμεγέθεις αγγειακές βλάβες μπορεί να γίνει χρήση του Pulsed Dye Laser (PDL). Το μήκος κύματος που εκπέμπει, απορροφάται επιλεκτικά από την αιμοσφαιρίνη στα ερυθρά αιμοσφαίρια των παθολογικών αγγείων, κάνοντας το ασφαλές για την περίοδο της κύησης.
Ακόμη όμως κι αν πρόκειται για καθαρά ιατρικό λόγο, προτεραιότητα πρέπει πάντα να έχει η ασφάλεια της εγκύου και του εμβρύου. Επίσης, η συνεργασία με τον γυναικολόγο της ασθενούς είναι καθοριστικής σημασίας καθώς η ολιστική προσέγγιση εξασφαλίζει ότι η θεραπεία είναι η κατάλληλη, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραμέτρους της κύησης.
Ποιές θεραπείες μπορείτε και ποιές δεν μπορείτε να κάνετε;
Μπορεί το laser αποτρίχωσης να μην συστήνεται κατά την κύηση, παρόλα αυτά υπάρχουν λύσεις για την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα. Η αποτρίχωση με ξυράφι ή με κερί θεωρείται μια ασφαλής εναλλακτική, αρκεί να θυμόμαστε ότι υπάρχει πιο αυξημένη πιθανότητα ερεθισμού λόγω μεγαλύτερης ευαισθησίας για την εγκυμοσύνη.
Οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης οδηγούν συχνά σε εμφάνιση ακμής. Οι περισσότερες ισχυρές τοπικές αγωγές, όπως η ισοτρετινοΐνη και η ρετινόλη, πρέπει να αποφεύγονται αυστηρά. Υπάρχουν όμως διαθέσιμες λύσεις που πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντα υπό την επίβλεψη του δερματολόγου και του γυναικολόγου της ασθενούς. Τοπική αγωγή με ερυθρομυκίνη ή υπεροξείδιο του βενζοϋλίου, αποτελούν δύο ασφαλείς επιλογές αφού χρησιμοποιούνται σε μικρή ποσότητα και απορροφώνται τοπικά στο δέρμα.
Κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης συχνά εμφανίζονται πανάδες που όμως υποχωρούν μετά τον τοκετό. Είναι απαραίτητη η καθημερινή χρήση αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας και αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο. Μια ασφαλής λύση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και κατά την περίοδο της κύησης είναι η τοπική εφαρμογή σκευάσματος με βιταμίνη C ή αζελαϊκό οξύ, ουσίες που περιέχουν ήπιους λευκαντικούς παράγοντες.
Πότε μπορώ να συνεχίσω θεραπείες με λέιζερ μετά τον τοκετό;
Οι πρώτες περίπου 6-8 εβδομάδες μετά τον τοκετό, είναι η περίοδος της λοχείας. Είναι η φάση που το γυναικείο σώμα αναρρώνει σταδιακά από τη διαδικασία του τοκετού και επανέρχεται στις φυσιολογικές του συνθήκες. Από τη στιγμή λοιπόν που μιλάμε για μια περίοδο αποθεραπείας θα θέλαμε να αποφύγουμε τις θεραπείες με laser την συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Κατά την περίοδο του θηλασμού, και αφού έχει ολοκληρωθεί η περίοδος της λοχείας, οι θεραπείες με laser επιτρέπονται, αλλά είναι καλύτερα να μην γίνονται στην περιοχή του στήθους. Το laser δεν απορροφάται συστηματικά από τον οργανισμό γι’ αυτό θεωρείται ασφαλής επιλογή κατά τον θηλασμό. Το ιδανικό όμως θα ήταν να περιμένουμε 3-6 μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως το ορμονικό προφίλ που διαταράχθηκε στην εγκυμοσύνη ώστε να έχουμε και καλύτερη ανταπόκριση στις θεραπείες.
Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι προτεραιότητα έχει η αξιολόγηση από τον δερματολόγο, με την σύμφωνη γνώμη πάντα και του γυναικολόγου της ασθενούς, έχοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια της μητέρας και του μωρού.