Menu
Κάθε άνθρωπος παρουσιάζει μερική απώλεια τριχών σε καθημερινή βάση. Η φυσιολογική αυτή απώλεια κυμαίνεται στις 50–100 τρίχες την ημέρα. Οτιδήποτε παραπάνω από αυτό θεωρείται παθολογική κατάσταση που χρήζει διερεύνησης.
Η αυξημένη απόπτωση τριχών μπορεί να προκύπτει είτε από αυξημένη πτώση τους ή από καθυστερημένη αναπλήρωσή τους. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός αιτιολογικών παραγόντων που μπορεί να ευθύνονται. Στις μέρες μας το στρες και οι ορμονικές μεταβολές, ιδίως στις γυναίκες, αποτελούν τους κύριους λόγους παθολογικής απώλειας τριχών.
Απώλεια τριχών που ξεπερνά το όριο των 100 θεωρείται κλινικά σημαντική τριχόπτωση και μπορεί να συμβεί μετά το βούρτσισμα, το λούσιμο ή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Εκτός όμως από τον αριθμό των τριχών που αποπίπτουν μας ανησυχεί επίσης η διάχυτη αραίωση στο τριχωτό κεφαλής, που μπορεί να γίνει αντιληπτή από τη μείωση του συνολικού όγκου των μαλλιών, από τη διεύρυνση της χωρίστρας ή από το “άδειασμα” των κροτάφων.
Η τριχόπτωση είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα για το οποίο μπορεί να ευθύνονται συνδυασμός αιτιολογικών παραγόντων, καθιστώντας ορισμένες φορές δυσκολότερη την αντιμετώπισή του.
Οι ορμονικές διακυμάνσεις επίσης σχετίζονται άμεσα με την απώλεια τριχών, με τις γυναίκες να επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άνδρες. Στην περίοδο της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό, μπορεί να παρατηρηθεί αθρόα απόπτωση τριχών λόγω της έντονης πτώσης των οιστρογόνων. Για το ίδιο λόγο, η περίοδος της εμμηνόπαυση αποτελεί άλλο ένα γεγονός ορμονικής διαταραχής που προκαλεί τριχόπτωση στις γυναίκες.
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί μια συχνή ενδοκρινολογική διαταραχή που σχετίζεται με τριχόπτωση σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Λόγω των αυξημένων ανδρογόνων, έχουμε και αυξημένες τιμές της διυδροτεστοστερόνης που παίζει άμεσο ρόλο στην απώλεια τριχών. Έτσι, οι ασθενείς παρατηρούν ανδρογενετική αλωπεκία στο τριχωτό της κεφαλής ενώ παράλληλα εμφανίζεται ανεπιθύμητη τριχοφυΐα σε σημεία όπως το πηγούνι και στο στήθος.
Οι διαταραχές των θυρεοειδικών ορμονών επηρεάζουν τον κύκλο ζωής της τρίχας, είτε επιταχύνοντάς τον με επακόλουθο οι νέες τρίχες να είναι πιο λεπτές και αδύναμες οπότε να αποπίπτουν γρηγορότερα, είτε επηρεάζοντας το ποσοστό των τριχών που θα εισέλθουν στην τελογενή φάση προκαλώντας διάχυτη αραίωση.
Τα αυτοάνοσα νοσήματα που σχετίζονται με τριχόπτωση έχουν ως κοινό γνώρισμα την “επίθεση” του ανοσοποιητικού συστήματος απευθείας στον θύλακα της τρίχας. Τα σημαντικότερα νοσήματα αυτής της κατηγορίας είναι:
Σε ορισμένες δερματολογικές παθήσεις, η τριχόπτωση προκύπτει μετά από διαταραχή του δέρματος του τριχωτού κεφαλής και όχι από άμεση καταστροφή του θύλακα από το ανοσοποιητικό σύστημα όπως συμβαίνει στα αυτοάνοσα νοσήματα. Μερικά από τα συχνότερα νοσήματα που εμπλέκονται στην υγεία της τρίχας είναι τα εξής:
Η ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να έχει δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία των τριχών καθώς σε τυχόν δυσλειτουργία του επηρεάζεται:
Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν οξεία απώλεια τριχών και ανήκουν στις εξής κατηγορίες:
Σε περιόδους έντονου στρες και ψυχολογικής επιβάρυνσης υπάρχουν υψηλά επίπεδα ορμονών και άλλων ουσιών στον οργανισμό που συμβάλλουν στην διαταραχή του μικροπεριβάλλοντος του θύλακα της τρίχας. Η κορτιζόλη, έχει άμεσο ρόλο στην διαδικασία μεταβολής της σταθερότητα της τρίχας στον θύλακα, έχοντας ως συνέπεια την πρόωρη μετάβασή της από την αναγενή στην τελογενή φάση. Οι τρίχες που βρίσκονται στην τελογενή φάση είναι ακόμη στους θύλακες αλλά δεν είναι “ζωντανές”. Χρειάζονται περίπου 100 ημέρες για να απομακρυνθούν, και να αντικατασταθούν από νέες τρίχες. Αυτό είναι και ο λόγος που σε κάποιο έντονο στρεσογόνο γεγονός, η απώλεια τριχών είναι μαζική και συμβαίνει μετά από περίπου 3 μήνες.
Από τα συχνότερα αίτια τριχόπτωσης είναι η κληρονομικότητα, με την διυδροτεστοστερόνη (DHT), ένα παράγωγο της τεστοστερόνης, να παίζει βασικό ρόλο στην αραίωση των τριχών. Στην γενετική προδιάθεση εμπλέκονται γονίδια και από τους δυο γονείς γι αυτό χαρακτηρίζεται ως πολυγονιδιακή. Στους άνδρες εκδηλώνεται με αραίωση των κροτάφων και της κορυφής του τριχωτού ενώ στις γυναίκες με διάχυτη αραίωση στο σημείο της χωρίστρας.
Σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση των τριχών παίζει επίσης η εποχικότητα. Η πιο έντονη απώλεια τριχών παρατηρείται το φθινόπωρο γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό των τριχών μπαίνει στην τελογενή φάση περίπου στη μέση του καλοκαιριού. Επειδή η φάση αυτή διαρκεί περίπου 100 ημέρες, η ολοκλήρωσή της και επομένως η μαζική απώλεια τριχών εμφανίζεται περίπου τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Μια δεύτερη παρόμοια φάση μπορεί να παρατηρηθεί και την άνοιξη.
Η τριχόπτωση μπορεί να εμφανίζει χαρακτηριστικές εκδηλώσεις ανάλογα με το φύλο χωρίς φυσικά αυτό να είναι απόλυτο ή δεσμευτικό για την κάθε περίπτωση.
Ο συχνότερος τύπος τριχόπτωσης στους άνδρες είναι η ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία και σχετίζεται με θετικό οικογενειακό ιστορικό διάχυτης αλωπεκίας. Στις γυναίκες εμφανίζεται σε μικρότερο ποσοστό λόγω της προστατευτικής δράσης των οιστρογόνων. Η αραίωση των τριχών αφορά τις περιοχές των κροτάφων και την κορυφή του κεφαλιού με τελικό στάδιο την παρουσία τριχών στα πλάγια και στο οπίσθιο τμήμα της κεφαλής. Τα πρώτα σημάδια ανδρογενετικής αλωπεκίας μπορεί να ξεκινήσουν σε μικρή ηλικία και να επιδεινώνονται σταδιακά.
Στις γυναίκες η κλινική εικόνα δεν είναι τόσο έντονη και η εξέλιξη γίνεται με πιο αργό ρυθμό. Σε αντίθεση με τους άνδρες, οι γυναίκες εμφανίζουν αθρόα απόπτωση τριχών από την περίοδο της εμμηνόπαυσης και έπειτα καθώς μέχρι τότε τα οιστρογόνα ασκούσαν την προστατευτική τους δράση κρατώντας τις τρίχες στην φάση ανάπτυξης, δηλαδή την αναγενή φάση. Σε περίπτωση τριχόπτωσης, παρατηρείται συνήθως διάχυτη αλωπεκία με κύρια εντόπιση την κεντρική χωρίστρα των μαλλιών.
Στην διάρκεια της εγκυμοσύνης και μέχρι και τον τοκετό, οι τρίχες διανύουν μια παρατεταμένη φάση ανάπτυξης χωρίς να περνούν από την τελογενή τους φάση, δηλαδή τη φάση της πτώσης τους. Μετά τον τοκετό οι τρίχες μπαίνουν στην τελογενή φάση μαζικά με αποτέλεσμα περίπου 3 μήνες μετά να αποπίπτουν όλες μαζί ταυτόχρονα. Είναι χρήσιμο οι γυναίκες να γνωρίζουν ότι δεν πρόκειται για μια μόνιμη απώλεια μαλλιών αλλά για μια ολική ανανέωσή τους.
Η τριχόπτωση στα παιδιά δεν είναι συχνή και αποτελεί ένα ευαίσθητο θέμα που χρήζει διερεύνησης. Απο τις συχνότερες αιτίες αλωπεκίας στα παιδιά είναι η μυκητίαση. Πρόκειται για μόλυνση που μπορεί να εμφανιστεί με στρογγυλές βλάβες στο τριχωτό με συνοδό απολέπιση και απώλεια τριχών τοπικά. Είναι συχνότερο σε αγόρια λόγω κουρέματος με ξυριστική μηχανή που δεν έχει απολυμανθεί σωστά. Στα κορίτσια, είναι συνηθέστερη η αλωπεκία εξ έλξεως που συμβαίνει από το συνεχές τράβηγμα των μαλλιών λόγω σφιχτών χτενισμάτων (π.χ. κοτσίδας). Τέλος, η τριχοτιλλομανία σχετίζεται με ψυχολογική επιβάρυνση όπου το παιδί τραβάει συνειδητά ή ασυναίσθητα τα μαλλιά του δημιουργώντας περιοχές με σπασμένες τρίχες διαφορετικού μεγέθους.
Αρχικά γίνεται η λήψη του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς με στόχο τον εντοπισμό της αιτίας της τριχόπτωσης. Σημαντικές πληροφορίες αποτελούν η χρονική διάρκεια και ο ρυθμός απώλειας τριχών, η ύπαρξη στρεσογόνου γεγονότος, η αλλαγή στη διατροφή, η ορμονική διακύμανση, το οικογενειακό ιστορικό και τυχόν συνοδά συμπτώματα.
Κατά την κλινική εξέταση ο δερματολόγος παρατηρεί την γενικότερη κατανομή των τριχών στο κεφάλι και την κατάσταση του δέρματος. Ακολουθεί η “δοκιμασία έλξης τριχών” κατά την οποία γίνεται ήπιο τράβηγμα σε μερικές τούφες από διάφορα σημεία στο κεφάλι. Αν αποσπώνται εύκολα περισσότερες από 6 τρίχες τότε το τεστ θεωρείται θετικό για τριχόπτωση. Έπειτα γίνεται η τριχοσκόπηση, δηλαδή η χρήση του ψηφιακού δερματοσκοπίου όπου μέσω μεγέθυνσης εξετάζονται τα στόμια των τριχικών θυλάκων, οι ίδιες οι τρίχες και το δέρμα της περιοχής για τυχόν σημεία φλεγμονής.
Η πιο εξειδικευμένη εξέταση για την τριχόπτωση είναι το τριχοριζόγραμμα. Συλλέγονται μερικές τρίχες από συγκεκριμένες περιοχές του τριχωτού και εξετάζονται στο μικροσκόπιο για να προσδιοριστεί το ποσοστό που βρίσκεται στην κάθε φάση του κύκλου της τρίχας. Ένα φυσιολογικό τριχωτό έχει 85-90% των τριχών στην αναγενή φάση ενώ θεωρείται παθολογικό το ποσοστό των τριχών που βρίσκεται στην τελογενή φάση να είναι μεγαλύτερο από 15-20%.
Τέλος, μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εργαστηριακές εξετάσεις για τον αποκλεισμό παθήσεων που σχετίζονται με την τριχόπτωση όπως: γενική αίματος, σίδηρο, φερριτίνη, φυλλικό οξύ, βιταμίνες B12 και D, θυρεοειδικές ορμόνες ή επίπεδα ανδρογόνων.
Σε υποψία πάθησης που σχετίζεται με μη αναστρέψιμη, δηλαδή ουλωτική αλωπεκία, μπορεί να χρειαστεί βιοψία δέρματος της περιοχής για να τεθεί η διάγνωση.
Οι διαθέσιμες θεραπευτικές λύσεις για την τριχόπτωση στοχεύουν στην παράταση της αναγενούς φάσης της τρίχας ή στην αναστολή της φλεγμονής και των ορμονολογικών διακυμάνσεων.
Αναλόγως της σοβαρότητας της τριχόπτωσης μπορούμε να επιλέξουμε φαρμακευτική αγωγή τοπικά, από του στόματος ή τον συνδυασμό τους.
Το τελευταίο διάστημα κερδίζει συνεχώς έδαφος στην αντιμετώπιση της τριχόπτωσης η αυτόλογη μεσοθεραπεία. (PRP). Αποτελεί μια πιο σύγχρονη θεραπεία κατά της τριχόπτωσης με το πλεονέκτημα ότι βοηθά τις δραστικές ουσίες να εισχωρήσουν απευθείας στον θύλακα της τρίχας. Στην αυτόλογη μεσοθεραπεία γίνεται λήψη αίματος από τον ασθενή, το οποίο στη συνέχεια φυγοκεντρείται ώστε να απομονωθούν μόνο τα αιμοπετάλια. Η έγχυση του πλούσιου σε αιμοπετάλια πλάσματος απελευθερώνει αυξητικούς παράγοντες που ενεργοποιούν τα βλαστοκύτταρα του θύλακα αυξάνοντας έτσι την αιμάτωση και την διάμετρο της τρίχας, θρέφοντας άμεσα τον θύλακα και το δέρμα της περιοχής.
Τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα συμπληρώματα διατροφής για την αντιμετώπιση της τριχόπτωσης είναι με αμινοξέα όπως η κυστίνη, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ψευδάργυρο και σελήνιο. Συμβάλλουν στην σωστότερη λειτουργία του θύλακα τροφοδοτώντας τον με τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά όταν υπάρχει ορατή απώλεια τριχών, την άνοιξη και το φθινόπωρο που η τριχόπτωση είναι περισσότερη, ή σε περιόδους έντονου στρες. Η χορήγησή τους πρέπει να γίνεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και πάντα κατόπιν οδηγίας του θεράποντος ιατρού.
Σε περίπτωση μη σωστής διατροφής, ο οργανισμός μας δίνει προτεραιότητα στην ανακατεύθυνση των λιγοστών θρεπτικών συστατικών προς τα ζωτικά όργανα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι τρίχες να γίνονται λεπτές και εύθραυστες με τελικό επακόλουθο την διάχυτη απώλειά τους.
Μερικά από τα σημαντικότερα θρεπτικά συστατικά που επηρεάζουν άμεσα την υγεία της τρίχας είναι:
Εκτός της φαρμακευτικής αγωγής που θα συμβάλλει ουσιαστικά στην θεραπεία της τριχόπτωσης, υπάρχουν ορισμένα προϊόντα που συμβάλλουν στην ενδυνάμωση του θύλακα της τρίχας και τη διατήρηση του μικροπεριβάλλοντος του τριχωτού.
Επειδή η τριχόπτωση έχει αυξημένη συχνότητα και απασχολεί όλο και περισσότερους ασθενείς όλων των ηλικιών, υπάρχει μεγάλη διαθεσιμότητα από φαρμακοκαλλυντικά προϊόντα που βοηθούν επικουρικά στην αντιμετώπισή της. Σε μορφή σαμπουάν, δυναμωτικής λοσιόν ή ορού που εφαρμόζονται στις χωρίστες του τριχωτού συνήθως 1-2 φορές την ημέρα και έχουν τις παρακάτω δράσεις:
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως τα προϊόντα αυτά δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσουν την απώλεια τριχών, αλλά δυναμώνουν τις υπάρχουσες τρίχες και βοηθούν την φαρμακευτική αγωγή να δράσει στο μέγιστο βαθμό.
Πέραν της φαρμακευτικής και υποστηρικτικής αγωγής που αναφέραμε προηγουμένως, είναι καλό το τριχωτό να μην “ταλαιπωρείται” από καθημερινές συνήθειες που μπορεί να επιδεινώσουν περαιτέρω την εικόνα της αλωπεκίας. Συστήνεται η αποφυγή:
Η τριχόπτωση είναι αρκετά κοινό σύμπτωμα που σε ορισμένες περιπτώσεις χρήζει άμεσης διερεύνησης από δερματολόγο, ειδικά στην περίπτωση που παρατηρούνται τα εξής:
Η διαχείριση της τριχόπτωσης είναι μια απόλυτα εξατομικευμένη διαδικασία και η έγκαιρη διάγνωση είναι το “κλειδί” για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας ώστε να αξιολογήσουμε την κατάσταση των μαλλιών σας και να προχωρήσουμε άμεσα στην κατάλληλη θεραπεία για εσάς.
