Menu
Η ροδόχρους πιτυρίαση είναι καλοήθης, οξεία, δερματική πάθηση, αρκετά συχνή στον γενικό πληθυσμό, που χαρακτηρίζεται από ερυθηματολεπιδώδες εξάνθημα που υποχωρεί αυτόματα μετά από περίπου 6 εβδομάδες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των περιστατικών εμφανίζεται σε άτομα 10-35 ετών αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Έχει παρατηρηθεί μεγαλύτερη έξαρση περιστατικών ροδόχρου πιτυρίασης την άνοιξη και το φθινόπωρο.
Η νόσος καλείται ιδιοπαθής, δηλαδή δεν γνωρίζουμε ακριβώς το μηχανισμό που την προκαλεί. Η επικρατέστερη θεωρία συνδέει την ροδόχρου πιτυρίαση με την επανενεργοποίηση του Ανθρώπινου Ερπητοϊού (HHV-6 και HHV-7), χωρίς όμως να έχει επιβεβαιωθεί αυτή η υπόθεση. Η εποχική εμφάνισή της, η εκδήλωση πρόδρομων συμπτωμάτων προ του εξανθήματος σε μερικούς από τους ασθενείς και η αυτόματη υποχώρησή της είναι μερικά χαρακτηριστικά που ισχυροποιούν την υπόθεση ότι συνδέεται με ιογενή λοίμωξη.
Η πλειονότητα των ασθενών με ροδόχρου πιτυρίαση θα εμφανίσει πρώτα μια “μητρική πλάκα¨, δηλαδή μια και μόνο βλάβη, πριν εμφανιστούν και οι υπόλοιπες δημιουργώντας το χαρακτηριστικό εξάνθημα.
Συνήθως, η πρώτη βλάβη είναι επηρμένη, μεγέθους λίγων εκατοστών, ερυθρή, με στρογγυλό ή ωοειδές σχήμα και απολέπιση στην περιφέρειά της. Το εξάνθημα, που μπορεί να εμφανιστεί έως και 1-2 εβδομάδες μετά, αποτελείται από πολυάριθμες μικρότερες βλάβες, σαν την μητρική. Περιοχές κατανομής είναι ο κορμός, τα άκρα (κυρίως ώμοι και μηροί) και ο λαιμός. Είναι σπάνιο, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε πρόσωπο, τριχωτό κεφαλής και γεννητική περιοχή.
Γενικά η νόσος είναι ασυμπτωματική αλλά μπορεί και να συνοδεύεται από ήπιο κνησμό στις δερματικές βλάβες. Σπανιότερα, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν ήπια συμπτώματα, όμοια με ιογενούς λοίμωξης, 1-2 εβδομάδες πριν την εμφάνιση δερματικών βλαβών, όπως για παράδειγμα ήπια πυρετική κίνηση, κεφαλαλγία, πονόλαιμο, καταβολή και λεμφαδενοπάθεια.
Η ροδόχρους πιτυρίαση έχει μια χαρακτηριστική πορεία, που είναι καλό να γνωρίζει ο ασθενής για να μην ανησυχεί κατά την εμφάνισή της.
Η χρονική διάρκεια της νόσου είναι συνήθως από μερικές εβδομάδες έως 3 μήνες, προτού υποχωρήσει πλήρως, χωρίς την ανάγκη χορήγησης φαρμακευτικής θεραπείας. Σε πιο σπάνιες και άτυπες περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσει έως και 6 μήνες. Μετά την πλήρη αποδρομή του εξανθήματος, το δέρμα είναι υγιές, χωρίς να υπάρχουν σημάδια. Σε πιο σκουρόχρωμους φωτότυπους υπάρχει μικρή πιθανότητα εμφάνισης υποχρωμίας, που όμως θα υποχωρήσει σταδιακά.
Έως και σήμερα πιστεύεται ότι η ροδόχρους πιτυρίαση δεν είναι μεταδοτικό νόσημα. Δεν μεταφέρεται σε άλλο άτομο μέσω άμεσης επαφής με τις βλάβες, χωρίς όμως να είναι ακόμη πλήρως ξεκάθαροι οι μηχανισμοί πρόκλησης και αποδρομής της. Η αιτιολογική σύνδεση με τον ιό HHV έχει να κάνει με ενεργοποίηση του ήδη υπάρχοντος ιού και όχι με νέα μόλυνση.
Η πιο τυπική εξάπλωση του εξανθήματος της ροδόχρου πιτυρίασης ξεκινά με την εμφάνιση της μητρικής πλάκας, συνήθως στον κορμό, μια βλάβη ερυθρή, με έντονη απολέπιση, που ξεχωρίζει ακόμη και μετά την εμφάνιση του εξανθήματος γιατί έχει μεγαλύτερο μέγεθος.
Μερικές ημέρες αργότερα, εκδηλώνονται πολλαπλές μικρές ερυθηματολεπιδώδεις βλάβες με συνηθέστερα σημεία εντόπισης τον κορμό, τους ώμους και τους μηρούς. Συνήθως η εμφάνιση των βλαβών είναι συμμετρική και μπορεί να συνυπάρχει ήπιος κνησμός.
Παρότι ο μηχανισμός πρόκλησης της νόσου δεν είναι πλήρως εξακριβωμένος, με την κυριότερη μέχρι στιγμής αιτιολογία να είναι ο ανθρώπινος ερπητοϊός τύπου 6 και 7, υπάρχει ισχυρή συσχέτισή της με την ψυχολογική επιβάρυνση ως εκλυτικό παράγοντα.
Τα ευρήματα από τις μελέτες που αφορούν την συσχέτιση του άγχους ως αίτιο εμφάνισης ή εκλυτικό παράγοντα της ροδόχρου πιτυρίασης είναι προς το παρόν αντικρουόμενα. Υπάρχουν έρευνες στις οποίες πάνω από τους μισούς ασθενείς αναφέρουν την ύπαρξη έντονου στρεσογόνου παράγοντα λίγο πριν την εμφάνιση της νόσου. Η πιο ισχυρή σύνδεση έγκειται στην υπόθεση ότι η έντονη ή η χρόνια ψυχολογική επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει ανοσοκαταστολή που με τη σειρά της να “επιτρέψει” την επανενεργοποίηση του ιού με συνέπεια την εκδήλωση της ροδόχρου πιτυρίασης.
Μπορεί η ροδόχρους πιτυρίαση να είναι μια καλοήθης πάθηση, έχει όμως μια έντονη κλινική εικόνα, ειδικά στην περίπτωση εμφάνισης εκτεταμένου εξανθήματος. Η αβεβαιότητα που σχετίζεται με την αιτιολογία της νόσου και τη χρονική διάρκεια μέχρι την πλήρη εξαφάνισή της, δημιουργούν έντονο στρες σε σημαντικό ποσοστό των ασθενών. Επίσης, η ψυχολογική επιβάρυνση και το άγχος για την πορεία της νόσου, μπορεί να συνδεθούν με εντονότερη εφίδρωση, επιδεινώνοντας το αίσθημα κνησμού ή ακόμη και το εξάνθημα. Σε κάθε περίπτωση, ο καθησυχασμός του ασθενή με ροδόχρου πιτυρίαση είναι μεγάλης σημασίας για μια γρηγορότερη και ομαλότερη αποκατάσταση.
Η σωστή διάγνωση είναι το πιο στοιχειώδες βήμα για την αντιμετώπιση της ροδόχρου πιτυρίασης. Ορισμένες φορές όμως δεν είναι ξεκάθαρη, και μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω εξετάσεις για τον αποκλεισμό άλλων δερματικών παθήσεων με παραπλήσια εικόνα.
Η διάγνωση της ροδόχρου πιτυρίασης βασίζεται στην κλινική εξέταση και το ιστορικό του ασθενούς. Επειδή όμως οι δερματικές βλάβες μπορεί να μοιάζουν με αρκετές άλλες δερματοπάθειες που χρήζουν άμεσης φαρμακευτικής θεραπευτικής αντιμετώπισης, είναι καλό η διάγνωση να γίνεται όσο το δυνατόν πιο άμεσα. Επιπλέον σημαντικός λόγος επίσκεψης στον δερματολόγο είναι για τον καθησυχασμό του ασθενούς για την εξέλιξη και την πορεία της νόσου ή για την διαχείριση ασθενών που ανήκουν σε υψηλές ομάδες κινδύνου (π.χ. έγκυες και ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς).
Η διαφορική διάγνωση μπορεί να γίνει αρκετά πιο πολύπλοκη ειδικά σε περιπτώσεις ροδόχρου πιτυρίασης που έχουν πιο άτυπη κλινική εικόνα, π.χ. εμφάνιση των βλαβών στο πρόσωπο. Μερικές από τις κυριότερες παθήσεις που πρέπει να αποκλειστούν είναι οι εξής:
Η κλινική εξέταση, το πλήρες ιστορικό και τα τυχόν συνοδά συμπτώματα παίζουν καθοριστικό ρόλο για τον αποκλεισμό των παραπάνω και την επιβεβαίωση της ροδόχρου πιτυρίασης.
Σε περίπτωση αμφιβολίας ή για επίμονες περιπτώσεις που δεν παρατηρείται βελτίωση της κλινικής εικόνας, μπορεί να γίνει λήψη βιοψίας από μια εκ των δερματικών βλαβών του δέρματος. Αυτή η εξέταση θα θέσει τη διάγνωση και θα επιτρέψει την χορήγηση της απαραίτητης θεραπείας με σιγουριά και αποτελεσματικότητα.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι στην περίπτωση της ροδόχρου πιτυρίασης η θεραπεία είναι υποστηρικτική και δεν επιταχύνει την αποδρομή των δερματικών βλαβών.
Ενδείκνυται η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής από τον θεράποντα δερματολόγο στις εξής περιπτώσεις:
Οι θεραπευτικές συστάσεις για την ροδόχρου πιτυρίαση περιλαμβάνουν αρχικά την αποφυγή ζέστης, ιδρώτα, τριβής με στενά ρούχα και παρατεταμένης ηλιακής έκθεσης στα σημεία που εμφανίστηκαν οι δερματικές βλάβες, για αποφυγή επιδείνωσης του κνησμού και της φλεγμονώδους διεργασίας που συνδέεται με το εξάνθημα. Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, συστήνεται το πλύσιμο με απαλό, μη ερεθιστικό σαπούνι και καλή ενυδάτωση του δέρματος για μείωση της ξηρότητας.
Σε περίπτωση κνησμού, γίνεται χορήγηση τοπικών κορτικοστεροειδών και από του στόματος αντιισταμινικά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που ορίζεται από τον δερματολόγο.
Τέλος, σε πιο άτυπες και σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να γίνει χορήγηση ακυκλοβίρης (λόγω συσχέτισης της ροδόχρου πιτυρίασης με τον ανθρώπινο ερπητοϊό τύπου 6 και 7) ή στενού φάσματος UVB φωτοθεραπείας για τον περιορισμό του κνησμού και του εξανθήματος.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη διατροφή που θα πρέπει να ακολουθήσει ή να αποφύγει κάποιος με ροδόχρου πιτυρίαση, με στόχο την γρηγορότερη αποδρομή του εξανθήματος. Καθώς η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη και η επικρατέστερη θεωρία πρόκλησής της είναι η ιογενής, η διατροφή θα μπορούσε να συντελέσει μόνο υποστηρικτικό ρόλο στην ενίσχυση του οργανισμού ενάντια στο οξειδωτικό στρες.
Συστήνεται καλή ενυδάτωση και τροφές πλούσιες σε ω-3 λιπαρά και αντιοξειδωτικά (όπως εσπεριδοειδή, μπρόκολο, καρότα, σπανάκι, ξηροί καρποί) ενώ είναι καλό να αποφεύγονται οι πολύ πικάντικες τροφές, και τα ζεστά ροφήματα που μπορεί να επιδεινώσουν το αίσθημα του κνησμού.
Ο σημαντικότερος λόγος επίσκεψης στον δερματολόγο είναι για να θέσει τη διάγνωση της ροδόχρου πιτυρίασης. Υπάρχουν φορές που η κλινική εικόνα δεν είναι τόσο τυπική και μπορεί να μοιάζει με άλλες παθήσεις όπως η μυκητίαση και η ψωρίαση.
Επίσης, σε περίπτωση που ο κνησμός είναι έντονος σε τέτοιο βαθμό που να διαταράσσει την καθημερινότητα του ασθενούς, χρειάζεται χορήγηση φαρμακευτικής θεραπείας για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από 6-8 εβδομάδες, είναι χρήσιμο να γίνει επανεκτίμηση για επιβεβαίωση της διάγνωσης και αποκλεισμό άλλων πιθανών δερματοπαθειών.
Η ροδόχρους πιτυρίαση είναι μια συχνή δερματική πάθηση που μπορεί πολλές φορές να ανησυχεί τους ασθενείς λόγω της έντονης εξάπλωσής της. Η σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση είναι σημαντικές για την ανακούφιση του ασθενούς και την γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητά του. Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για να κλείσετε το ραντεβού σας.
